Opponentlik sözü, elmi və akademik dairələrdə geniş istifadə olunan bir termindir. Mənşəcə rus dilindən gələn "оппонентлик" sözünün Azərbaycan dilinə adaptasiyasıdır. Əsas mənası, bir elmi işin (məsələn, dissertasiya, tədqiqat işi) müdafiəsi zamanı müəllifə əks mövqedən çıxış edən, işin metodologiyasını, nəticələrini və nəticələrin əsaslandırılmasını tənqidi şəkildə analiz edən şəxsin fəaliyyətini ifadə edir.
Daha geniş mənada isə opponentlik, hər hansı bir iddia, fikir və ya nəzəriyyəyə qarşı çıxmaq, əks mövqe tutmaq, tənqidi yanaşma ilə mövzunu araşdırmaq kimi başa düşülə bilər. Bu, sadəcə olaraq rəqiblikdən fərqlənir; opponentlik mütləq rəqabət demək deyil, elmi, ədalətli və obyektiv tənqidin, əks arqumentlərin irəli sürülməsinin ifadəsidir. Opponentlik, həm də müzakirə və mübahisə prosesinin ayrılmaz hissəsidir, həqiqətin axtarışında tərəflərin fikirlərini daha da dəqiqləşdirməyə və zənginləşdirməyə kömək edir.
Opponentlik etmək fiili isə opponent kimi çıxış etmək, elmi və ya akademik işə mənfi və ya müsbət tərəflərini, güclü və zəif cəhətlərini ətraflı şəkildə təhlil edərək tənqidi rəy vermək deməkdir. Məsələn: "Doktorluq dissertasiyasının müdafiəsində professor Əliyev opponentlik etdi və dissertasiyanın metodologiyasında bəzi çatışmazlıqlara diqqət çəkdi." və ya "O, yeni kəşfin opponentlik edərək onun əhəmiyyətini şübhə altına aldı."
Qısacası, opponentlik, həm elmi-akademik, həm də daha geniş mənada müəyyən bir mövqeyə tənqidi yanaşma, əks arqumentlərin irəli sürülməsi və obyektiv qiymətləndirmə prosesini əhatə edən bir termindir.