izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Onillik sifəti əsasən zaman ölçüsünü bildirən bir söz olub, "on il sürən", "on il müddətli" və ya "on il davam edən" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə bu qədər məlumat verilsə də, sözün daha geniş bir kontekstdə anlaşılması üçün əlavə izahlar vermək vacibdir. "Onillik" sözü, əsasən, bir hadisənin, prosesin və ya dövrün on illik müddətini vurğulamaq üçün işlədilir. Məsələn, "onillik xidmət" ifadəsi bir şəxsin təşkilata və ya müəssisəyə on il fasiləsiz xidmət göstərməsini bildirir. Bu mənada, söz sadəcə müddəti deyil, həm də davamiyyəti, davamlılığı ifadə edir.

Digər tərəfdən, "onillik" sözü planlaşdırma və proqnozlaşdırma kontekstində də işlədilə bilər. Məsələn, "onillik plan" ifadəsi gələcək on il üçün hazırlanmış bir inkişaf strategiyasını bildirir. Bu zaman söz, müəyyən bir məqsədə nail olmaq üçün müəyyən edilmiş konkret bir zaman çərçivəsini ifadə edir. Belə hallarda, "onillik" sözü "on il müddətinə tərtib olunmuş" və ya "on ili nəzərdə tutan" kimi izah edilə bilər, ancaq bu izah kifayət qədər dəqiq deyil. Çünki sadəcə müddəti deyil, həm də planın, proqramın, strategiya və s. uzunmüddətli xarakterini vurğulayır.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "on" və "-lik" şəkilçilərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. "-lik" şəkilçisi, "on" sayının müəyyən bir miqdarı və ya müddəti ifadə etdiyini göstərir. Beləliklə, "onillik" sözü, sadəcə "on il" mənasını verən bir söz deyil, eyni zamanda, "on il ərzində baş verən", "on il boyunca davam edən" kimi geniş mənaları da özündə ehtiva edir. Məsələn, "onillik inqilab", "onillik yubiley" ifadələrində söz, müəyyən bir hadisənin, prosesin və ya dövrün uzun müddətli təsirini, əhəmiyyətini ifadə edir.

Qısaca desək, "onillik" sözü sadə bir zaman ölçüsü bildirən bir söz olmaqdan kənara çıxaraq, müəyyən bir hadisənin uzunmüddətli təsirini, davamlılığını, planlaşdırmanı və proqnozlaşdırmanı ifadə edə bilən, semantik olaraq zəngin bir leksik vahiddir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz