izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Növarası (növ arası kimi də işlənir) sözü, əsasən biologiya sahəsində istifadə olunan bir termindir. Latın mənşəli "interspecies" sözündən törəmişdir və "növlərarası" kimi də ifadə edilə bilər. Müxtəlif növlərə mənsub olan bitki və heyvanlar arasında baş verən prosesləri, xüsusilə də cütləşməni və ondan irəli gələn hadisələri təsvir edir. Sözün əhatə dairəsi daha genişdir və sadəcə cütləşmə ilə məhdudlaşmır. Növarası hadisələrinə müxtəlif növlər arasındakı hər hansı bir qarşılıqlı əlaqə, o cümlədən rəqabət, simbioz, parazitizm və hibridizasiya daxildir.

Növarası cütləşmə, müxtəlif növlərə mənsub fərdlərin cinsi əlaqəyə girməsi deməkdir. Bu, bəzən steril (məhsuldar olmayan) nəsillərə, bəzən isə məhsuldar nəsillərə (məsələn, mülayimlərin yaranması) gətirib çıxarır. Növarası cütləşmənin uğurlu olub-olmaması, həmin növlərin genetik yaxınlığına və reproduktiv izolyasiya mexanizmlərinin gücünə bağlıdır.

Növarası rəqabət, məhdud ehtiyatlar üçün müxtəlif növlər arasında baş verən rəqabəti ifadə edir. Bu, hər iki növ üçün mənfi nəticələrə səbəb ola bilər.

Növarası simbioz, müxtəlif növlər arasında faydalı qarşılıqlı əlaqəni təsvir edir. Bu əlaqə hər iki növ üçün faydalı ola bilər (mutualizm), bir növ üçün faydalı, digəri üçün neytral ola bilər (kommensalizm) və ya bir növ üçün faydalı, digəri üçün zərərli ola bilər (parazitizm).

Beləliklə, "növarası" sözü bioloji prosesləri təsvir edərkən çoxşaxəli bir anlayışdır və sadəcə cütləşmə ilə məhdudlaşmır. Müxtəlif növlər arasındakı qarşılıqlı əlaqələrin bütün spektrini əhatə edir. Bu anlayışın düzgün başa düşülməsi ekoloji və evolyusion proseslərin təhlili üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz