Nomarx (yun. νομάρχης - nomárchēs) sözü qədim Yunanıstandan gəlir və iki hissədən təşkil olunub: nomos (νόμος) – "vilayət", "bölgə", "qanun" və archē (ἀρχή) – "hakimiyyət", "rəhbərlik", "başçılıq". Beləliklə, nomarx sözünün əsl mənası "vilayət hakimi", "bölgə başçısı" və ya daha geniş mənada "idarəçi" kimi tərcümə oluna bilər.
Qədim Yunanıstanda nomarxlar müxtəlif ölçülü inzibati bölgələrin, nomosların rəhbərləri idilər. Onların səlahiyyətləri bölgədən bölgəyə dəyişsə də, ümumi olaraq vergi yığımı, ədliyyənin həyata keçirilməsi, yerli qüvvələrin idarə olunması və imperatorluğun mərkəzi hakimiyyətinə hesabat vermə kimi vəzifələri öz üzərlərinə götürürdülər. Nomarxların statusu və səlahiyyətləri dövrə və hökmdara görə fərqlənərək müxtəlif səviyyələrdə olub.
Müasir dövrdə "nomarx" sözü əsasən tarixi kontekstdə, qədim Yunanıstanın inzibati sistemini təsvir edərkən işlədilir. Lakin bəzi hallarda, məcazi mənada, geniş ərazini idarə edən, böyük səlahiyyətlərə malik olan bir şəxs üçün də istifadə oluna bilər. Məsələn: "O, öz şirkətinin əsl nomarxı idi, bütün qərarları o verirdi." Bu cür istifadədə sözün əsas mənası saxlanılsa da, məcazi bir anlam qazanır.
Qısaca, "nomarx" sözünün mənası təkcə "vilayət hakimi" ilə məhdudlaşmır. O, həmçinin bölgənin, ərazinin, ya da təşkilatın idarə olunmasında yüksək səviyyəli rəhbərliyi, hakimiyyəti ifadə edir və tarixi kontekstdən və istifadə sahəsindən asılı olaraq müxtəlif nüanslar əldə edə bilər.