Nizamlanmaq (f.): Bu fe'l, əşyaların, hadisələrin və ya proseslərin müəyyən bir qayda və sistemə salınması, tənzimlənməsi mənasını verir. Həm konkret, həm də mücərrəd mənalarda işlənə bilər. Konkret mənada, məsələn, kitabxanadakı kitabların nizamlanması, əsgərlərin sıraya düzülməsi, fabrika avadanlıqlarının tənzimlənməsi kimi hallarda istifadə olunur. Mücərrəd mənada isə, düşüncələrin nizamlanması, işlərin planlaşdırılması, həyatın nizama salınması kimi hallarda işlənir.
Etimologiya: "Nizam" sözü fars mənşəlidir və "qayda, qanun, tənzim" mənalarını ifadə edir. "-lanmaq" isə Azərbaycan dilinin daxili əlavəsidir və fe'lin məsdər formasını əmələ gətirir, hərəkətin baş verməsini, bir vəziyyətdən digərinə keçməsini bildirir. Beləliklə, "nizamlanmaq" sözü "qaydaya salınmaq", "tənzimlənmək", "sistemə düşmək" mənalarını əks etdirir.
İstifadə nümunələri:
- Kitabxana mütəmadi olaraq nizamlanır.
- Əsgərlər komandanın əmri ilə tez bir zamanda nizamlandılar.
- O, düşüncələrini nizamlayaraq məruzəsini yazdı.
- Həyatını nizamlamaq üçün çox çalışdı.
- Yeni gələn işçilərə zavodun iş qaydaları nizamlanır.
- Dövlətin iqtisadiyyatı nizamlanmalıdır.
Sinonimlər: Tənzimlənmək, qaydaya salınmaq, düzülmək, sistemləşdirilmək, planlaşdırılmaq (mücərrəd mənalarda).
Antonimlər: Xaotik hala düşmək, qarışıqlıq yaradılmaq, pozulmaq.