izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nisar (ər. نَسَر) sözü Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir. Ərəb dilindəki kökü olan "نسر" (nasara) fəilin mənası "qurban etmək", "bəxş etmək", "həsr etmək", "təqdim etmək" deməkdir. Lüğətlərdə verilən "bağışlama, qurban etmə, vermə" mənaları bu əsas mənanın tərkib hissələridir. Lakin, "nisar" sözü sadəcə "vermək"dən daha geniş bir məna daşıyır. Hədiyyə verməkdən daha çox, əziz bir şeyin, hətta öz canın və başın qədər qiymətli olan bir şeyin qurban edilməsi, fədakarlıqla təqdim edilməsi mənasını verir.

Sözün istifadəsi kontekstə bağlı olaraq fərqli nüanslar əldə edə bilər. Məsələn, "dostluqda canını nisar etmək" deyimi, dostluq naminə hər şeyi qurban vermək, hətta öz canını belə fəda etmək mənasını ifadə edir. "Allah yolunda malını nisar etmək" isə, Allah yolunda var-dövlətini, bütün mal-mülkünü qurban etmək anlamına gəlir. Yəni, "nisar" sözü hər hansı bir şeyin tam təslim edilməsi, qeyd-şərtsiz bəxş edilməsini bildirir. Bu bəxş edilən şey maddi (mal, əmlak) olduğu kimi, mənəvi (can, baş, vaxt) də ola bilər.

Misal olaraq verilən şeir misrasında ("Ələsgərəm, ismim deyim aşikar; Qədir bilən dosta başü-can nisar") şair özünü təqdim edir və qədirbilən dostuna canını və başını, yəni hər şeyini fədakarlıqla təqdim etdiyini bildirir. Bu misrada "nisar" sözü tam mənası ilə, qeyd-şərtsiz təslim etmə, fədakarlıq və tam ithaf etmə mənasını daşıyır.

Qısacası, "nisar" sözü sadəcə bir şeyin verilməsini deyil, həmin şeyin dəyərindən asılı olmayaraq qeyd-şərtsiz təqdim edilməsini, fədakarlıqla qurban edilməsini bildirən bir termindir. Bu baxımdan "hədiyyə etmək" və ya "vermək" mənaları sözün tam mənasını əks etdirmir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz