Nəvazəndə (fars. نوازنده - nəvâzende) sözü köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bir termindir. Farsca "نواز" (nəvâz - çalan, oxşayan) felindən törəmişdir və "-əndə" işarəsiz iştirak etmək mənasını verən əlavə ilə birləşərək "çalan", "ifaçısı", "çalğıçı" mənalarını qazanmışdır. Lüğətlərdə sadəcə "çalğıçı" kimi tərcümə edilməsi, sözün zəngin mənasını tam əks etdirmir.
Müasir Azərbaycan dilində "nəvazəndə" sözü nadir hallarda işlənsə də, tarixi mətnlərdə tez-tez rast gəlinir və ümumi olaraq müxtəlif musiqi alətlərində ifa edən şəxsi ifadə edir. Sadəcə bir "çalğıçı" deyilməsinin səbəbi, köhnə dövrlərdə musiqi alətlərinin çox müxtəlif olmaması və "nəvazəndə"nin əsasən saz, kamança, tar kimi klassik Azərbaycan musiqi alətlərində ifa edən sənətkarları ifadə etməsidir. Ancaq sözün etimologiyası daha geniş bir məna spektrini əhatə edir, yəni hər hansı bir musiqi alətini çalan hər kəsi ifadə edə bilər.
Misal üçün, verilən sitatda ("…Yenə xanəndə və nəvazəndələr gözəl nəğmələr oxuyurmu?") "nəvazəndələr" sözü xanəndə ilə yanaşı, konsertdə iştirak edən və müxtəlif musiqi alətlərində ifa edən bütün musiqiçiləri qrup halında ifadə edir. Bu kontekstdə "nəvazəndə" sözü kollektiv xarakter daşıyır.
Müasir dilə daha yaxın tərcümədə "nəvazəndə" sözü üçün "musiqiçi", "ifaçılar", və ya kontekstdən asılı olaraq "orkestr", "ansambl" kimi ifadələr də istifadə edilə bilər. Ancaq "nəvazəndə"nin köhnəliyi və zərifliyi, onu müasir sinonimlərdən fərqləndirir və tarixi mətnlərin özünəməxsus koloritini qoruyub saxlayır.