izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nəsb (ər. نَسَب‎ - nasab) sözü Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir. Əsas mənası “qohumluq, əlaqə, bağlılıq”dır. Lüğətlərdə sadəcə “nəsb etmək – rəbt etmək, bağlamaq, bənd etmək” kimi tərcüməsi verilsə də, bu, sözün tam mənasını əks etdirmir. Çünki “nəsb” yalnız fiziki bağlamaq, rəbt etmək mənasında deyil, daha çox mənəvi, geneoloji, soy-kök əlaqəsini ifadə edir.

Nəsbi bağlılıq, qohumluq əlaqələrinin izahı və təsviri üçün istifadə olunan bir termindir. Soy ağacının qurulması, ata-baba nəslini təyin etmək, ailənin tarixini araşdırmaq kimi məsələlərdə "nəsb" sözü əsas rol oynayır. Məsələn, “Onun nəsbi çox qədimdir” cümləsində “nəsb” soy-kökünün qədimliyinə işarə edir. "Nəsbi əlaqələrini araşdırdı" cümləsində isə qohumluq əlaqələrinin tədqiqindən bəhs olunur.

Bundan əlavə, "nəsb" sözü məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, bir hadisənin başqa bir hadisə ilə əlaqəsini, bir fikrin digər bir fikrə bağlılığını göstərmək üçün istifadə oluna bilər. "Bu hadisənin başqa bir hadisə ilə nəsbi var" cümləsində "nəsb" səbəb-nəticə əlaqəsini bildirir. Yəni, bir hadisənin başqasına təsiri, onların arasında mövcud olan əlaqəni ifadə edir.

Qısacası, "nəsb" sözünün mənası sadəcə "bağlamaq", "rəbt etmək" ilə məhdudlaşmır. O, daha geniş bir kontekstdə, qohumluq, mənşə, əlaqə, bağlılıq və soy-kök anlayışlarını əhatə edən bir termindir və həm həqiqi, həm də məcazi mənada işlənə bilir. Sözün istifadə sahəsi geniş olmaqla yanaşı, kontekstdən asılı olaraq mənasında incə fərqlər də müşahidə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz