izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nəfskar sözü ərəb dilindən "nəfs" (özünə məxsus olan, öz istəkləri ilə hərəkət edən ruh, can, qəlbin içindəki istək, həvəs) və fars dilindən "-kar" (edən, olan) şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Lüğətlərdə sadəcə olaraq "şəhvət düşkünü" və "tamahkar, nəfsini saxlaya bilməyən" kimi təriflərlə ifadə olunsa da, mənası daha geniş və çoxcəhətlidir.

Nəfskar, yalnız fiziki şəhvətə meylli deyil, həm də bütün pis istəklərinə, tamahlarına qul olan, nəfsinin əsirində qalmış şəxsi ifadə edir. Öz istəklərini, arzularını, həvəslərini nəzarətdə saxlaya bilməmək, onların qulu olmaq nəfskarlığın əsas xüsusiyyətidir. Bu, həm maddi (pul, var-dövlət, hakimiyyət), həm də mənəvi (şöhrət, nüfuz, tərifdə olmaq) sahələrdə özünü göstərə bilər. Belə bir insan həddini aşmaqdan, özünə və ətrafındakılara zərər verməkdən çəkinmir. Hərəkətlərində məntiq, vicdan, əxlaq normaları deyil, yalnız öz istəkləri rəhbər tutar.

Misal olaraq, "Əziz bir az acıqlandı: – …Sənin kimi nəfskar, dünyanı dördəlli" cümləsində "nəfskar" sözü insanın həddən artıq hərisliyini, dünyəvi istəklərinə qulluğunu ifadə edir. Bu cümlədə nəfskar insanın öz həvəslərinə uğrunda hər şeyə, hətta əxlaqa, vicdana, mənəvi dəyərlərə qurban verməyə hazır olduğunu vurğulayır. Digər nümunələr: "O, nəfskar bir tacir idi, var-dövlət arxasınca hər yalanı danışmağa hazır idi"; "Nəfskar adam heç vaxt doymur".

Beləliklə, nəfskar sözünün mənası sadəcə "şəhvət düşkünü" və ya "tamahkar" kimi dar mənada deyil, öz istəklərinin qulu olmuş, nəfsini ələ ala bilməyən, hərəkətlərini məntiq və əxlaq normaları ilə deyil, yalnız öz arzuları ilə müəyyən edən şəxsi tam olaraq ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz