Navaxt sözü Azərbaycan dilinin köhnəlmiş leksikasına aiddir və əsasən qapalı, təhlükəsiz və həbs məqsədilə istifadə olunan yerləri ifadə edir. Lüğətlərdə "qazamat", "həbsxana" kimi sinonimləri ilə izah olunsa da, "navaxt" daha çox orta əsr Azərbaycan mədəniyyətinə xas bir termindir və müasir "həbsxana" sözündən daha geniş məna çalarlarına malik ola bilər. Məsələn, "navaxt" yalnız dövlət tərəfindən idarə olunan həbsxanaları deyil, həmçinin sığınacaq, qala divarları arasındakı qapalı sahələr, əsir saxlama yerləri kimi qapalı, təhlükəsiz və nəzarət altında olan istənilən yeri də ifadə edə bilər.
Verilən nümunə cümləsində ("[Polis yasavulu:] Xan, pristav buyurur ki, gələsiniz, … kəndlinizə zamin olasınız, yoxsa zamini olmasa pristav göndərəcək") "navaxt" sözü işlənmir. Lakin, bu cümlədəki kontekstdə "navaxt" sözünün potensial işlənməsini təsəvvür etmək mümkündür. Məsələn, kəndlinin zamin tapmaması halında, pristavın onu "navaxt"-a (həbsxanaya, qazamata) göndərəcəyi təsvir oluna bilərdi. Cümlə aşağıdakı kimi genişləndirilə bilər:
[Polis yasavulu:] Xan, pristav buyurur ki, gələsiniz, kəndlinizə zamin olasınız, yoxsa zamini olmasa pristav onu navaxta göndərəcək.
Qeyd etmək lazımdır ki, "navaxt" sözünün etimologiyası aydın deyil və daha dərin tədqiqat tələb edir. Ancaq onun köhnə fars və ya türk dillərindən götürülmüş ola biləcəyi ehtimal edilir. Sözün quruluşuna və istifadəsinə əsasən, "navaxt"ın "qazamat" və "həbsxana" kimi sinonimlərlə müqayisədə daha rəmzi və məcazi mənalarda da işlənə biləcəyi ehtimal olunur. Məsələn, bir insanın çətin bir vəziyyətdə, özünü "navaxt"da hiss etməsi kimi.