Namvar (fars. نَمْوَر) sözü Azərbaycan dilində köhnə, lakin hələ də bədii ədəbiyyatda və şeirdə işlənən bir sifətdir. Əsas mənası "igid, qəhrəman, pəhləvan" olsa da, mənası daha geniş spektr əhatə edir və yalnız fiziki gücü deyil, həm də şöhrəti, ad-sanı, məşhurluğu, seçkinliyi ifadə edir.
Farsca kökünə nəzər salsaq, "nəm" (نام) "ad, şöhrət" və "var" (ور) isə "olan, sahib olan" mənalarını verir. Beləliklə, "Namvar" sözünün tam mənası "ad-sanı olan", "şöhrətli", "məşhur" kimi tərcümə edilə bilər. Bu, sadəcə döyüş meydanında igidliyi ilə seçilən bir şəxsi deyil, həm də müəyyən bir sahədə öz qabiliyyəti ilə ad qazanmış, ictimai həyatda özünə yer tutmuş, hörmətli və nüfuzlu şəxsi ifadə edir.
Müxtəlif cümlələrdə "namvar" sözünün necə işləndiyi nümunələrə baxaq:
- "Namvar sərkərdə düşməni məğlub etdi." (Burada fiziki qüvvə və igidlik vurğulanır.)
- "Namvar şairin şeirləri əsrlər boyu oxunacaq." (Burada şöhrət və ədəbi məşhurluq önə çəkilir.)
- "O, namvar alim kimi tanınırdı." (Burada elm sahəsindəki nailiyyətləri və nüfuzlu olması vurğulanır.)
- "Namvar bir ailədən gəlirdi." (Burada ailənin nüfuzlu və tanınmış olması nəzərdə tutulur.)
Göründüyü kimi, "namvar" sözü müxtəlif kontekstlərdə fərqli çalarlarla işlənə bilər. Ancaq ümumi mənada hər zaman şöhrət, məşhurluq, seçkinlik, igidlik və ya qabiliyyət elementi mövcuddur. Bu sözün köhnəliyindən asılı olmayaraq, bədii əsərlərdə və müasir Azərbaycan dilində özünəməxsus yeri və əhəmiyyəti qalmaqdadır.