Naharsız sözü Azərbaycan dilində zərf kimi işlənir və əsasən "yeməksiz", "ac", "qida qəbul etmədən" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdəki qısa izah mənasının tam əhatəliliyini vermir. Daha geniş izahı belə vermək olar: Naharsız, əsasən, günorta yeməyinin yeyilmədiyini bildirən, lakin daha geniş mənada hər hansı bir yeməyin, yaxud gün ərzində qida qəbul edilməməsinin ifadəçisidir. Bu mənada, "səhər yeməyisiz" və ya "axşam yeməyisiz" kimi ifadələrin sinonimi kimi də işlənə bilər, lakin kontekstə görə bu, məhdudlaşdırıcı ola bilər. Əsasən, naharsız sözü günorta yeməyinin qəbul edilməməsi ilə əlaqələndirilsə də, kontekstdən asılı olaraq ümumiyyətlə hər hansı bir yeməyin yeyilməməsi mənasını da verə bilər. Məlumat vermək istənilən qida qəbul edilməməsi halını müəyyənləşdirmək üçün əlavə izah tələb oluna bilər.
Sözün etimologiyasına gəldikdə isə, "naharsız" sözü "nahar" sözünün "-sız" məhrumiyyət əlavəsi ilə düzəlməsidir. "Nahar" sözü isə fars mənşəlidir və "günorta yeməyi" mənasını verir. Beləliklə, "naharsız" sözü "günorta yeməyi olmadan", "günorta yeməyi yeyilmədən" kimi tərcümə edilə bilər. Lakin, qeyd edildiyi kimi, bu məna kontekstdən asılı olaraq daha geniş şəkildə də işlənə bilər. Məsələn, "Naharsız qaldı" cümləsində sadəcə günorta yeməyinin yeyilməməsi deyil, ümumiyyətlə gün ərzində yemək yeyilməməsi də nəzərdə tutula bilər.
Misal olaraq, verilən nümunədəki "[Qaraca qız:] …Anam sağ olanda məni də naharsız qoyardı. S.S" cümləsində, "naharsız qoyardı" ifadəsi, ananın qızı günorta yeməyi olmadan saxladığını bildirir. Bu kontekstdə, "ac saxlayardı" və ya "yemək verməzdi" kimi ifadələrlə sinonim kimi işlənə bilər.
Ümumi olaraq, "naharsız" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsas mənası "yeməksiz", "ac", və ya daha dəqiq desək, konkret olaraq "günorta yeməyi olmadan" şəklində tərif verilə bilər. Ancaq, ədəbiyyatda və gündəlik nitqdə istifadəsində bu mənanın geniş şəkildə işlədilməsi mümkündür.