izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Naəhl sözü Azərbaycan dilində ləyaqətsiz, yaramaz, tərbiyəsiz və qanmaz mənalarında işlənən bir sifətdir. Etimalogiyasına nəzər salsaq, sözün mənşəyinin farsca "na…" (infiks) və ərəbcə "əhl" (əhli, əhalisi, camaatı deməkdir) sözlərindən meydana gəldiyi görünür. "Na…" iniksi mənasını inkar edir və ya əksini bildirir. Beləliklə, "naəhl" tam mənası ilə "camaata aid olmayan", "camaatdan kənar", "camaata uyğun olmayan" kimi anlaşılırsa da, zaman keçdikcə bu məna kontekstə uyğun olaraq "ləyaqətsiz", "yaramaz", "tərbiyəsiz" və "qanmaz" kimi mənalara doğru dəyişib və bu mənalarda daha çox işlənir.

Lüğətlərdə əsasən sadə, qısa mənalar verilsə də, "naəhl" sözünün kontekstə görə nuanslar daşıdığını qeyd etmək lazımdır. Məsələn, "naəhl adam" ifadəsi sadəcə yaramaz bir insanı deyil, həm də ictimai normalara uyğun olmayan, əxlaqsız, hörmətsiz davranışlar sərgiləyən birini ifadə edə bilər. "Naəhl" sözü daha çox insanların xarakter və davranışlarını təsvir etmək üçün işlənir, lakin bəzən əşyaların və ya hadisələrin "qanmaz", "uyğunsuz" tərəflərinə də işarə etmək üçün istifadə oluna bilər (məsələn, "naəhl bir sistem").

Verilən nümunə cümləsində ("Danışdın qaş-göz ilə hər ötən naəhl ilə, zalım!") "naəhl" sözü, ədəbi bir kontekstdə, zalımın pis əməllərini, ləyaqətsiz və yaramaz hərəkətlərini ifadə etmək üçün işlənilir. Burada "naəhl" sözü hərəkətlərin təbiətini, onların ictimai normalardan uzaqlığını vurğulayır.

Qısacası, "naəhl" sözü sadəcə bir neçə sözlə ifadə oluna bilməyəcək qədər çoxlu məna çalarına malikdir və onun mənası hər zaman kontekstdən asılıdır. Lüğətlərdə verilən əsas mənalar isə sözün ən ümumi məna çalarlarını əks etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz