izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nabəkar (fars. نباکار) sözü qədim fars dilindən götürülmüşdür və əsasən köhnəlmiş sayılır. Müasir Azərbaycan dilində istifadəsi məhduddur, ədəbiyyatda daha çox rast gəlinir. Lüğətlərdə əks olunan mənaları kifayət qədər ümumiləşdirilmişdir. Daha dəqiq və geniş bir tərif aşağıdakı kimidir:

1. İşə yaramayan, faydasız: Bu məna, əşyalar, alətlər, vasitələr və hətta planlar üçün işlədilə bilər. Məsələn, "Bu alət tamamilə nabəkar çıxdı, heç bir işə yaramadı." və ya "Planı diqqətlə hazırlamamışıq, nabəkar bir plan idi." cümlələrində "nabəkar" sözü, faydasızlığı, işə yaramazlığı ifadə edir. Bu mənada "yararsız", "faydasız", "bərkədar", "əlavəsiz" kimi sözlərlə sinonimdir.

2. Mərdimazar, yaramaz, alçaq: Bu isə, insan xarakteri və davranışları üçün istifadə olunan daha kəskin bir mənadır. "Nabəkar" sözü bu kontekstdə, insanın əxlaqsız, rəzil, yaramaz və cəmiyyət üçün təhlükəli olduğunu ifadə edir. "O, nabəkar bir adam idi, hər kəsə zərər verməkdən çəkinmirdi." cümləsində "nabəkar" sözü insanın mənfi keyfiyyətlərini vurğulayır. Bu mənada "əxlaqsız", "rəzil", "alçaq", "dələduz", "şərsiz" kimi sözlərlə sinonim, lakin daha güclü bir təsir bağışlayır.

3. Etibarsız, etibar edilməyəcək: "Nabəkar" sözünün daha incə bir mənası da etibarsızlığı ifadə edir. Bu mənada, söz əsasən insanlara tətbiq olunur və onların etibar etməyə layiq olmadığını göstərir. Məsələn, "O, nabəkar bir mənbə idi, ona etibar etmək olmazdı." cümləsində "nabəkar" sözü məlumatın və ya şəxsin etibarsızlığını vurğulayır.

Qeyd etmək lazımdır ki, "nabəkar" sözü, əsasən köhnə ədəbiyyat nümunələrində rast gəlinir və müasir dilə nisbətən daha güclü və emosional bir yüklə doludur. Müasir Azərbaycan dilində daha neytral və dəqiq sinonimlərin istifadəsi daha münasibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz