Müvazinətsizlik sözü Azərbaycan dilində geniş mənada "müvazinətin olmaması, tarazlığın pozulması" mənasını ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "müvazinəti olmayan şeyin halı; uyğunsuzluq" kimi təqdim olunsa da, bu, sözün bütün məna çalarlarını əhatə etmir. Daha dəqiq ifadə etmək üçün müvazinətsizliyi bir neçə aspektdən araşdırmaq lazımdır.
Birincisi, fiziki müvazinətsizlik vardır. Bu, fiziki bir cismin və ya sistemin tarazlığının pozulması, sabitliyinin itirilməsidir. Məsələn, "Yüksək sürətlə hərəkət edən avtomobilin müvazinətsizliyi qəzanın baş verməsinə səbəb oldu" cümləsində müvazinətsizlik fiziki tarazlığın pozulması mənasında işlənir. Bu mənada, söz, ağırlıq mərkəzinin dəyişməsi, dayağın zəifləməsi və s. kimi amillərlə əlaqəlidir.
İkincisi, psixoloji müvazinətsizlik mövcuddur. Bu, insanın emosional və ya zehni tarazlığının pozulması, daxili uyğunsuzluqdur. "Uzun müddət davam edən stress onun psixoloji müvazinətsizliyinə səbəb oldu" cümləsində olduğu kimi, bu mənada müvazinətsizlik əsəbilik, narahatlıq, depresiya və s. kimi hallarla əlaqələndirilir. Bu, həmçinin şəxsiyyətin müxtəlif tərəfləri arasındakı uyğunsuzluq nəticəsində də yaranır.
Üçüncüsü, sosial müvazinətsizlik anlayışı var. Bu, cəmiyyətdəki tarazlığın pozulması, qeyri-bərabərlik və ya ədalətsizliyin hökm sürməsidir. "Cəmiyyətdəki sosial müvazinətsizlik etirazlara və qarşıdurmalara səbəb oldu" cümləsində olduğu kimi, bu mənada müvazinətsizlik iqtisadi bərabərsizliyə, sosial ədalətsizliyə, siyasi qeyri-sabitliyə və s. işarə edir. Beləliklə, müvazinətsizlik bir sistemin və ya qurumun fəaliyyətindəki pozulmanı da bildirə bilər.
Müvazinətsizlik sözünün etimologiyasına nəzər salsaq, "müvazinət" (tarazlıq, balans) sözünün "sizlik" şəkilçisi ilə birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. "sizlik" şəkilçisi isə mənfi məna ifadə edir. Yəni, sözün kökündə tarazlığın olmaması, uyğunsuzluq yatır. Ancaq bu uyğunsuzluq yalnız fiziki deyil, həm də psixoloji və sosial olaraq müxtəlif sahələri əhatə edir.