Mütəkkə (ər. مُتَكَأّ - mutək'a) sözü ərəb dilindən keçmişdir və "dirsəkaltı", "dirsəyə söykənəcək şey" mənasını verir. Azərbaycan dilinə isə ərəb dilindən keçərək uzunsov, silindrik və ya yastı, yuxarı hissəsi bir qədər qabarıq, yumşaq və əsasən döşəmədə oturmaq üçün istifadə olunan bir növ balış kimi daxil olmuşdur. Formaca müxtəlif ola bilər – uzun və nazik, qısa və qalın, hətta yarımay formasında belə ola bilər. Əsas xüsusiyyəti isə oturan şəxsin dirsəklərini söykəmək üçün nəzərdə tutulmasıdır.
Lüğətlərdə sadəcə "uzunsov, dəyirmi balış" kimi tərif edilməsi onun əsas funksiyasını tam əks etdirmir. Mütəkkənin əsas xüsusiyyəti onun formasından və ölçüsündən daha çox onun istifadə məqsədidir: rahat oturmaq üçün dirsəklərin söykənməsi. Beləliklə, "dirsəyə söykənəcək yumşaq əşya" və ya "dirsəkaltı dəstək" kimi təriflər daha dəqiq və dolğun olardı.
Mütəkkənin istifadəsinə dair nümunələr: "O, mütəkkəyə söykənərək kitab oxuyurdu.", "Qonaqlar mütəkkələrə söykənərək çay içirdilər.", "Qədim evlərdə mütəkkələr divar boyu düzülürdü.", "Mütəkkənin üzərini xalça ilə örtmüşdü." kimi cümlələrdə göründüyü kimi, mütəkkə əsasən rahat oturmağı təmin etmək üçün istifadə edilir və məişətdə əhəmiyyətli rol oynamışdır. Həmçinin, mütəkkənin materialı da müxtəlif ola bilər: pambıq, yun, tüklər və s. Bəzən mütəkkələr zərif naxışlarla bəzədilirdi.
Qeyd edək ki, "mütəkkə" sözü yalnız bu mənada deyil, məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, "özünü mütəkkəyə söykəmək" ifadəsi özünə güvənməyi, əmin-amanlığı ifadə edə bilər. Lakin bu, onun əsas və əsasən leksik mənasından kənarda qalır.