izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müşkülcə sözü Azərbaycan dilində sifət kimi işlənir və "çox müşkül, çox çətin" mənasını verir. Lüğətlərdə verilən bu qısa izah, sözün zəngin semantik potensialını tam əks etdirmir. Əslində, "müşkülcə" sadəcə "çətin" demək deyil, çətinliyin dərəcəsini, hətta onun həll olunmazlığa yaxın olduğunu vurğulayır. Sözün əsasını təşkil edən "müşkül" sözü ərəb mənşəli olub, əsasən "çətin, ağır, mürəkkəb" mənalarını ifadə edir. "-cə" isə artımı ilə sözə intensivlik, yəni "daha çox" mənası əlavə olunur. Beləliklə, "müşkülcə" "çox çətin", "həddindən artıq çətin", "demək olar ki, həll olunmaz dərəcədə çətin" kimi mənaları ifadə edə bilir.

Füzuli misalında "Müşkülcə xitabdır xitabın; Bilməm necə verəyim cavabın" cümləsində "müşkülcə" sözü cavab verməyin çətinliyini, demək olar ki, mümkün olmamasını vurğulayır. Xitabın çətinliyi, müraciətin mürəkkəbliyi və cavabın verilməsinin çətinliyi birbaşa "müşkülcə" sözü ilə ifadə olunur. Bu isə sözün sadəcə "çətin" mənasından daha dərin və incə bir məna kəsb etdiyini göstərir. Sözün kontekstdən asılı olaraq "dəhşətli çətin", "özəl bir çətinlik", "adi çətinliklərdən fərqli, xüsusi bir çətinlik" kimi mənalarda da işlədilməsi mümkündür.

Qeyd etmək lazımdır ki, "müşkülcə" sözü daha çox yazılı dildə, poetik əsərlərdə və ədəbi üslubda istifadə olunur. Söhbət dilində daha sadə sinonimləri ("çox çətin", "həddindən artıq çətin", "qəliz") üstünlük təşkil edir. Ancaq "müşkülcə" sözünün ifadə etdiyi incəlik, sözün poetik və ədəbi mətnlərdə özünəməxsus yeri olmasını təmin edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz