Müəttər sifəti ərəb mənşəlidir və köhnə Azərbaycan dilində işlənmiş bir sözdür. Lüğətlərdə əsasən "ətirli, ətirlənmiş" mənasında izah olunsa da, bu tərif tam mənanı əhatə etmir. Daha dəqiq və geniş bir izah vermək üçün sözün kontekstə bağlı olaraq bir neçə məna çalarını nəzərə almaq lazımdır.
Əsasən, "müəttər" sözü xoş ətirə malik olan şeylər üçün işlənir. Bu ətir təbii və ya süni yolla əldə edilə bilər. Məsələn, "müəttər gül", "müəttər yağ" ifadələrində "müəttər" sözü güllərin və ya yağın xoş, güclü ətirə malik olduğunu bildirir. Lakin, bu sadəcə fiziki bir ətir deyil, daha çox incə, xoş, zərif bir ətri ifadə edir. Kəskin və ya ağır ətirlər üçün bu söz nadir hallarda işlədilir.
Bundan əlavə, "müəttər" sözü məcazi mənada da işlənə bilər. Bu zaman söz zəriflik, incəlik, gözəllik, ləzzət və ya cazibədarlıq kimi keyfiyyətləri ifadə edir. Məsələn, "müəttər ədəbiyyat" ifadəsi incə, zərif, bədii dəyəri yüksək olan ədəbiyyatı bildirir. Eynilə, "müəttər nəğmə" ifadəsi də xoş, zərif, qulağa xoş gələn bir mahnını ifadə edir.
Beləliklə, "müəttər" sözünün mənası yalnız "ətirli, ətirlənmiş" deyil, əsasən xoş, zərif, incə ətir, gözəllik, ləzzət və cazibədarlığı ifadə edən bir sifətdir. Sözün köhnə dilə aid olması onun müasir dilə nisbətən daha az işlənməsinə səbəb olsa da, ədəbi dildə hələ də istifadə oluna bilər və mətnə zəriflik qatır.
Misallar:
- Bağda müəttər güllər açmışdı.
- O, müəttər bir ətir suyunu ətir kimi istifadə edirdi.
- Şairin şeirləri müəttər bir üslubda yazılmışdı.
- Konsertdə ifa olunan musiqi müəttər bir nəğmə idi.