izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mücavirlik sözü köhnə Azərbaycan dilində daha geniş işlənən bir termin olub, müasir dilə tam uyğun gəlmir. Lüğətlərdə verilən "mücavirin işi, peşəsi" tərifi qısadır və kontekst olmadan tam anlaşıqlı deyil. Daha dəqiq izah üçün sözün etimologiyasına və tarixi mənasına nəzər salmaq lazımdır. "Mücavir" sözü ərəb mənşəlidir və "qonşu", "yaxınlıqda olan" mənalarını verir. Beləliklə, "mücavirlik" əslində "qonşuluqla bağlı iş", "yaxınlıqla bağlı fəaliyyət" kimi daha geniş bir mənaya malikdir.

Ə.Haqverdiyev misalında "mücavirlik" sözü qəbiristanlıqda işləməyi, qəbir qazmağı və ya digər qəbiristanlıqla bağlı işləri ifadə edir. Yəni, burada "mücavirlik" "qəbir mücavirinin işi" mənasında işlənir. Qəbir mücaviri isə qəbiristanlığın yaxınlığında yaşayan və qəbiristanlıqla bağlı işlərlə məşğul olan şəxs deməkdir. Bu işlər qəbir qazmaq, məzar daşlarını düzəltmək, qəbiristanlığın təmizliyini təmin etmək və s. ola bilər.

Müxtəlif kontekstlərdə "mücavirlik" sözünün mənası dəyişə bilər. Məsələn, tarixi mənbələrdə, məscidin yaxınlığında yaşayan və məscidin işlərinə kömək edən şəxslərin fəaliyyəti üçün də "mücavirlik" termini işlənə bilərdi. Beləliklə, "mücavirlik" sözünün mənasını tam anlamaq üçün həmişə kontekstin nəzərə alınması vacibdir. Müasir Azərbaycan dilində bu söz nadir hallarda işlənir və daha dəqiq sinonimlər, məsələn, "qəbiristanlıq işləri", "qəbir qazma", "qəbirə qulluq" və s. istifadə olunmalıdır.

Qısaca olaraq, "mücavirlik" sözünün mənası "qonşuluqla bağlı bir iş, fəaliyyət" olub, konkret mənası isə kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Ədəbiyyat nümunəsində olduğu kimi, qəbiristanlıqla bağlı işləri ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz