izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müaqib (ər. مُعَاقِب‎ - mu'aqib) sifəti. Ərəb mənşəli olan bu sözün əsasında "عقاب" ('uqāb - cəza, əzab, təqib) felinin məsdəri durur. "Müaqib" isə bu fəildən törəmə olaraq "cəza verən", "təqib edən", "əzab verən" kimi mənaları əks etdirir. Lüğətlərdə verilən iki əsas mənası bu ümumi mənanın müxtəlif tərəflərini ifadə edir.

1. Təqib edən, ardınca gedən: Bu mənada "müaqib" sözü bir hadisənin, şəxsin və ya bir şeyin ardınca gedən, onu təqib edən, izləyən mənasını verir. Məsələn, "Müaqib qüvvələr düşməni sərhədlərdən uzaqlaşdırdılar." cümləsində "müaqib" sözü düşməni təqib edən, onun ardınca gedən qüvvələri ifadə edir. Başqa bir nümunə: "Qaranlıq, onu müaqib bir kölgə kimi izləyirdi." burada "müaqib" soyut bir mənada, qaranlığın insanı təqib etdiyini bildirir.

2. İncidən, əzab verən, cəzalandıran: Bu mənada "müaqib" sözü hadisənin, şəxsin və ya bir şeyin əzab verən, incidən, cəzalandıran tərəfini vurğulayır. Məsələn, "Müaqib bir qəza həyatını dəyişdi." cümləsində "müaqib" qəzanın insanın həyatını mənfi şəkildə təsir etdiyini, əzab verdiyini bildirir. Digər bir nümunə: "Təbiətin müaqib qüvvələri ilə mübarizə aparmaq lazımdır." burada təbiətin zərərli, insanı incidən gücləri nəzərdə tutulur.

Qeyd etmək lazımdır ki, "müaqib" sözü, ümumiyyətlə, mənfi kontekstdə işlənir və təqib, əzab, cəza kimi mənfi mənaları ön plana çıxarır. Sözün istifadə sahəsi ədəbiyyatda, publisistikada və gündəlik danışıq dilində də müşahidə edilə bilsə də, elmi və texniki dillərdə daha az rast gəlinir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz