izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Muşqurtu sözü Azərbaycan dilində tək qalmış bir sözdür (təklik). "Muşqurmaq" felləsindən törəmiş bir isimdir. Muşqurmaq isə, əsasən güclü bir şəkildə, tez-tez və ritmik bir şəkildə pıçıltı, fısıltı və ya həvəsli danışıq deməkdir. Beləliklə, muşqurtu, muşqurmaq hərəkətinin nəticəsi olan səsi, yəni təkrarlanan, sürətli və alçaq səsli pıçıldamağı, fısıltını və ya həvəsli danışığı ifadə edir. Bu səs, adətən bir çox səsin bir araya gəlməsi kimi deyil, bir adamın və ya az sayda adamın eyni vaxtda səs çıxarması kimi təsəvvür edilir.

Muşqurunun mənasını daha genişləndirərək deyə bilərik ki, bu, həm fiziki, həm də metaforik mənada istifadə oluna bilər. Fiziki mənada bir çox pıçıltılı səsin birləşməsini, metaforik mənada isə gizli, aydın olmayan, çox az eşidilən amma bir çox fərqli mənbədən gələn bilgilərin, xəbərlərin, şayiələrin yayılmasını bildirə bilər. Məsələn, "məktəbdə muşqurtu qalxıb" deyəndə, şagirdlər arasında gizli danışıqların, şayiələrin yayıldığını nəzərdə tutmaq olar. Sözün mənşəyinin "muşqurmaq"dan gəldiyini nəzərə alaraq, səsin qüvvətinin və tezliyinin də məna bildirdiyini vurğulamaq lazımdır. Yəni, muşqurtu güclü və sürətli bir fısıltı və ya pıçıldama kimi qəbul olunmalıdır.

Cümlədə işlənmə nümunələri:

  • Məktəbdə bir muşqurtu yayıldı ki, imtahanlar təxirə salınıb.
  • Kənddə baş verən hadisələrdən muşqurtu qalxdı.
  • Onların gizli görüşündən zəif bir muşqurtu eşidildi.

Qeyd edək ki, "muşqurtu" sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir söz deyil və əsasən şifahi nitqdə, müəyyən regional dialektlərdə istifadə olunur. Lüğətlərdə az rast gəlinən bu sözün işlənmə sahəsi daha dəqiq araşdırılmağı tələb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz