izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mumiyalama, "mumiyalamaq" fellindən törəmiş bir isimdir. Lüğətlərdə sadəcə “mumiyalamaq” fellinin isim halı kimi təqdim olunmasına baxmayaraq, mənası daha geniş və çoxşaxəlidir. Mumiyalama, əsasən, ölüləri uzun müddət qorumaq məqsədilə bədənlərini müəyyən maddələrlə emal etmək prosesini ifadə edir. Bu proses tarix boyu müxtəlif mədəniyyətlərdə fərqli üsullar ilə həyata keçirilmişdir. Misirlilərin mumiyalama üsulları xüsusilə məşhurdur və bu prosesin həm dini, həm də praktik əhəmiyyəti olmuşdur.

Mumiyalama prosesi, sadəcə bədəni qorumaqdan ibarət deyil; bəzən müəyyən rituallar, sehrli əməliyyatlar və dini ayinlər ilə müşayiət olunmuşdur. Məsələn, Misir mumiyaları üzərində aparılan araşdırmalar göstərir ki, bədənin müxtəlif hissələri müxtəlif maddələrlə işlənmiş, daxili orqanlar çıxarılmış və ya xüsusi qablarda saxlanmışdır. Bu prosesdə istifadə olunan maddələr arasında natron (bir növ duz), reçinələr, yağlar, ətirlər və digər təbii materiallar yer almışdır.

Beləliklə, "mumiyalama" sözünün mənasını yalnız "ölü bədənin qorunması" kimi deyil, həm də bu qoruma prosesinin əhatə etdiyi dini-ritual, sosial və texnoloji aspektləri nəzərə alaraq daha geniş şəkildə təsvir etmək lazımdır. "Mumiyalama" termini, müəyyən bir prosesi ifadə etməklə yanaşı, həm də bir elm sahəsi, bir texnologiya və ya hətta bir sənət növü kimi də qəbul edilə bilər. Məsələn, “Qədim Misirdə mumiyalama sənətinin inkişafı”, “Mumiyalama texnologiyasının təkamülü” kimi ifadələr bu sözün geniş məna imkanlarını əks etdirir.

Ədəbiyyatda istifadəyə gəldikdə isə, "mumiyalama" sözü həm konkret, həm də metaforik mənada işlənə bilər. Konkret mənada ölü bədənin qorunması prosesi, metaforik mənada isə bir şeyin uzun müddət saxlanması, qorunub saxlanması, dəyişməz qalması mənasında işlənə bilər. Məsələn: "Xatirələr, sanki mumiyalanmış kimi, illərin ağırlığı altında da təravətini qoruyub saxlamışdı".

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz