Mumiya (ər. مومياء - mūmiyā) termini ərəb dilindən gəlmə olub, əslində "mum" mənasını daşıyan kökdən törəmişdir. Lakin zaman keçdikcə mənası genişlənərək, əsasən Misir mədəniyyəti ilə bağlı olan spesifik bir mənaya malik olmuşdur. Azərbaycan dilinə də bu spesifik məna ilə daxil olmuşdur.
Ən geniş qəbul edilən mənası balzamlama vasitəsilə çürüməkdən qorunmuş insan cəsədidir. Misirlilər ölü bədənlərini xüsusi bitki və kimyəvi maddələrlə müalicə edərək onları uzun müddət qoruyurdular. Bu proses "mumiyalanma" adlanır və mumiyaların yaranmasına səbəb olur. Bu prosesin nəticəsi olaraq əldə edilən qorunmuş cəsədlər "mumiya" adlanır. Mumiyalar həm də dini ayinlərlə əlaqələndirilərək ölülərin axirət həyatına hazırlanması kontekstində dəyərləndirilirdi.
Lüğətdəki izahda qeyd edildiyi kimi, bir çox Misir mumiyası günümüzədək qalmış və dünyanın müxtəlif muzeylərində sərgilənir. Bunlar tarixin, mədəniyyətin və tibb tarixinin vacib sübutlarıdır. Lakin, "mumiya" termini bəzən heyvanların da balzamlanmış cəsədlərinə aid edilə bilər, baxmayaraq ki, əsasən insan cəsədlərinə tətbiq olunur.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Misir mumiyalarının sirri hələ də tam olaraq açılmayıb.
- Muzeydəki mumiyaların hər birinin özünəməxsus tarixi var.
- Arxeoloqlar yeni bir mumiya aşkar etdilər.
- Qədim Misir mumiyalarının tədqiqi tarixçilərə çox şey öyrədir.