izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mövüc (ərəbcə مَوْجُود - məvcud sözündən götürülmüşdür, mənası “mövcud olan, əldə olan, tapılan” deməkdir. Lakin zaman keçdikcə Azərbaycan dilində üzümün qurudulmuş formasına aid olaraq məhdudlaşmışdır. Əslində, "mövcud" sözünün əsas mənası "var olan"dır və bu mənada geniş istifadə olunur. Lakin xalq arasında "mövüc" sözü "quru üzüm" mənasında daha çox işlənmiş və bu məna ilə lüğətlərdə yer almışdır. Bu, dilin təkamülü və sözlərin məna inkişafı prosesinin təbii nəticəsidir.

Beləliklə, "mövüc" sözü əsasən qurudulmuş üzüm (meyvə qurusu) mənasında işlədilir. "Qurudulmuş üzüm" ifadəsinin sinonimi kimi qəbul edilə bilər. Sözün etimologiyasından da göründüyü kimi, əşyanın mövcudluğu, əldə edilməsi və ya tapılması ilə bağlıdır. Qurudulmuş üzümün mövcudluğunu, əldə edilməsinin mümkünlüyünü və ya tapılmasını ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər. Misal üçün, "Bu il mövüc bol oldu" və ya "Bazarda keyfiyyətli mövüc tapmaq çətindir" kimi cümlələrdə "mövüc" sözü qurudulmuş üzüm mənasında işlənir.

S.Vəliyevin nümunəsində göstərildiyi kimi, ("Yaqub mövücdən götürüb, dəmlənmiş tünd çayı ləzzətlə içməyə başladı.") "mövüc" sözü quru üzümün çayda istifadə olunduğunu, daha doğrusu, çayın dadını artırmaq üçün əlavə olunduğunu bildirir. Bu, sözün konkret və məhdud mənada işlənməsinə bir nümunədir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "mövüc" sözü ədəbi dildə "qurudulmuş üzüm" mənasında daha çox işlənsə də, dialektlərdə fərqli mənalarda (məsələn, digər qurudulmuş meyvələr üçün) də işlənə bilər. Lakin bu, sözün əsas və ümumi qəbul olunmuş mənasını dəyişmir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz