izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mövcud (ərəb. موجود - məvcud) sifəti. Ərəb dilindən keçmişdir və "var olan", "meydana gəlmiş", "əmələ gəlmiş" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "var olan, göz qabağında olan, hazırda olan" kimi təriflənməsi onun semantik imkanlarını tam əhatə etmir. Daha geniş və dəqiq şəkildə desək, "mövcud" sözü konkret və ya abstrakt bir varlığın, hadisənin, vəziyyətin, anlayışın real olaraq varlığını, zaman və məkanda yer tutmasını bildirir. Bu varlıq, hadisə və s. keçmişdə də, indi də və gələcəkdə də ola bilər, ancaq onun “mövcud” olaraq təsvir edilməsi onun hazırkı zamana aid olmasını vurğulayır.

Məsələn, "mövcud quruluş" ifadəsi hazırda fəaliyyət göstərən, qüvvədə olan bir quruluşu göstərir. "Mövcud imkanlar daxilində" ifadəsi isə hazırda mövcud olan, istifadə edilə bilən imkanlar çərçivəsində hərəkət edilməsini bildirir. "Mövcud rənglər" deyərkən, sözün əsl mənasında həmin anda gözlər önündə olan rənglərdən deyil, əlçatan, seçmək üçün olan rəngləri nəzərdə tuturuq.

“Mövcud” sözü, həm də müəyyən bir zamana aid olaraq, bir şeyin varlığının və ya olmamasının təsdiqini vermək üçün işlədilə bilər. Məsələn, “O dövrdə belə bir texnologiya mövcud deyildi” cüməsi keçmişdə həmin texnologiyanın olmamasını bildirir. Digər bir nümunə: "Məntiqə əsaslanan mövcud təkamül nəzəriyyəsi..." ifadəsində təkamül nəzəriyyəsinin qəbul edilmiş, hazırda qüvvədə olan elmi bir nəzəriyyə olduğu bildirilir.

Beləliklə, “mövcud” sözü sadəcə "var olan" mənasından daha geniş bir semantik sahəyə malikdir və kontekstdən asılı olaraq fərqli çalarlarda işlənə bilər. Onun istifadəsinin düzgünlüyü müəyyən bir zamanda və məkanda bir varlığın, hadisənin və ya anlayışın real olaraq varlığının və ya olmamasının təsdiqindən asılıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz