izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Möhrəli sifəti, əsasən Azərbaycanın cənub bölgələrində işlənən bir söz olub, "möhrədən hörülmüş", "möhrədən tikilmiş" mənasını verir. Lüğətlərdəki qısa izah, sözün əhatə etdiyi mənanı tam əks etdirmir. Çünki "möhrəli" sadəcə tikinti materialının möhrə olduğunu deyil, həm də bu tikinti üsulunun xüsusiyyətlərini əks etdirir.

Möhrənin özünün xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla, "möhrəli" evlərin adətən kənd yerlərində, daha çox torpaq ev tikintisində istifadə olunan, davamlı və isti saxlayan bir xüsusiyyətə malik olduğu anlaşılır. Möhrənin ölçüləri, biçimi, hörgü üsulu nəticədə "möhrəli" evin estetik görünüşünü və funksional xüsusiyyətlərini müəyyən edir. Belə ki, divarların qalınlığı, izolyasiya xüsusiyyətləri möhrənin keyfiyyəti və tikinti texnologiyasından asılıdır.

S.Rəhimovun misalında istifadə olunan "O, möhrəli evinə gəlir" cümləsində "möhrəli" sifəti evin tikinti materialını və tikinti üsulunu bildirməklə yanaşı, həm də müəyyən bir məkana, yaşayış mühitinə işarə edir. Bu ev sadəcə bir bina deyil, həm də ailənin, insanın öz kökləri, ənənələri ilə bağlı olduğu bir məkandır. Bu cümlənin mənası, "O, öz kənd evinin, öz torpağının əziz olduğu, rahat və sakit bir məkana gəlir" kimi də anlaşıla bilər.

Başqa cümlələrdə "möhrəli" sözünün necə işlənə biləcəyinə dair nümunələr: "Babamın möhrəli evi uca dağın ətəyində yerləşirdi.", "Qədim möhrəli divarlar hələ də öz möhkəmliyini qoruyub saxlayır.", "O, möhrəli divarların arasında uşaqlığını xatırlayırdı." Göründüyü kimi, "möhrəli" sözü müxtəlif kontekstlərdə həm materialı, həm də onunla bağlı məkanın, tarixin, xatirələrin əks etdirilməsində istifadə oluna bilər.

Qısaca desək, "möhrəli" sözü sadəcə bir sifət deyil, bir mədəniyyət, bir tarix və bir yaşam tərzinin ifadəsidir. Onun mənası təkcə lüğətlərdəki qısa izahla kifayətlənmir, həm də mədəni kontekstə, istinad edilən məkana və əsərin üslubuna görə dəyişə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz