Monumentallıq sözü əsasən memarlıq və incəsənət sahələrində istifadə olunur və əsərin, obyektin, və ya hadisənin böyüklüyü, əzəmətliliyi, möhtəşəmliyi, davamlılığı və təsirliliyini ifadə edir. Sözün özündə də olduğu kimi, “monument” sözündən törəmişdir və bir abidənin xarakterik xüsusiyyətlərini özündə əks etdirir. Monumental əsərlər adətən böyük ölçülərə malik olur, mükəmməl ustalıqla hazırlanır və zamanın sınağından çıxmağa qadir olan əzəmətli bir görünüşə malikdirlər. Bu xüsusiyyətlər həm estetik, həm də funksional baxımdan əhəmiyyətlidir.
Monumentallıq sadəcə fiziki ölçülərlə deyil, həm də əsərin ifadə etdiyi ideya və duyğuların gücü ilə ölçülür. Məsələn, bir heykəlin monumentallığı onun böyüklüyündən əlavə, tərəfindən ifadə olunan qəhrəmanlıq, qüdrət və ya ədalət kimi ideyaların təsirindən də asılıdır. Eyni şəkildə, bir binanın monumentallığı onun ölçülərindən əlavə, memarlıq üslubunun zərifliyi, materialların seçimi və ümumi estetik təsirindən də asılıdır. Monumentallıq həmçinin hadisənin əhəmiyyətini, əbədiliyini və yaddaşlarda iz buraxmasını da ifadə edə bilər.
Misal olaraq, "Binanın monumentallığı hər kəsin diqqətini cəlb edirdi" cümləsində monumentallıq sözü binanın həm böyüklüyünü, həm də təsirli və unudulmaz görünüşünü vurğulayır. Başqa bir nümunə olaraq, "Qələbənin monumentallığı xalqın yaddaşında əbədi qalacaq" cümləsində isə monumentallıq sözü hadisənin böyüklüyünü və tarixdə iz buraxmasını vurğulayır. Sözün istifadəsi müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar kəsb edə bilsə də, əsas mənası hər zaman əzəmətlilik, möhtəşəmlik və davamlılıqdır.
Dil tarixi baxımından "monumentallıq" sözü latın dilindən "monumentum" (abidə) sözündən törəmişdir. "Monument" sözü isə "monumentum" sözünün birbaşa mənasını əks etdirir. Beləliklə, "monumentallıq" sözünün kökü qədim Roma mədəniyyətinə gedib çıxır və əsərin əbədiyyətə və böyüklüyə yönəlmiş xarakterini vurğulayır.