izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Moqquldamaq – fel, köhnəlmiş söz. Donuz və bənzər heyvanların xarakterik səs çıxarmasıdır. Lüğətlərdə sadəcə "moqqultu səsi çıxarmaq" kimi izah edilməsinə baxmayaraq, daha geniş və dəqiq bir tərif vermək mümkündür. Bu səs, donuzun nəfəs borusunun və qırtlaq nahiyəsinin spesifik anatomik quruluşundan və əzələlərinin fəaliyyətindən irəli gələn, qısa, dərin, hərdən qırıq və gurultuya bənzər bir səsdir. Sözün özü onomatopeyikdir, yəni heyvanın səsinin təqlididir. “Moqqul” sözü özündə səsin xüsusiyyətlərini ehtiva edir, “damaq” isə hərəkəti göstərir.

Moqquldamaq sözünün sinonimləri olaraq "qüldurmaq", "qurultu etmək" və ya daha ümumi şəkildə "səs çıxarmaq" ifadələrini istifadə etmək olar, lakin bunlar tam məna uyğunluğunu təmin etmir. Çünki “moqquldamaq” sözü spesifik olaraq donuzların xarakterik səsini ifadə edir və digər heyvanların səsləri üçün uyğun deyil. Məsələn, "it havladı", "pişik miyovladı" kimi ifadələrdə olduğu kimi, "donuz moqquldadı" ifadəsi də daha təsviri və dəqiqdir.

Cümlə içində istifadəsi: "Təsəvvür edin, bağçanın dibindəki donuzlar gecə boyu moqquldayırdılar və yuxumuzu qaçırırdılar." və ya "Uşaqlar donuzların moqquldamasını eşidib qorxdular." kimi nümunələr vermək olar. Sözün köhnəlmiş olması onun istifadə tezliyinin az olmasına səbəb olsa da, heyvanların səsini təsvir edən ədəbiyyatda və ya xalq yaradıcılığında hələ də rast gəlinə bilər.

Moqquldamağın etimologiyası ilə bağlı dəqiq məlumat yoxdur, lakin sözün onomatopeyik təbiəti onun mənşəyini izah edir. Türk dillərində bu tip onomatopeyik sözlər tez-tez rast gəlinir və onların əksəriyyəti müəyyən bir heyvanın və ya hadisənin səsini təsvir etmək üçün yaradılır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz