Mirzə sözü farsca “əmirzadə” sözünün qısaltmasıdır. Əslində “əmir” (ərəbcə “əmr” – əmr, hökm, hakimiyyət kökünə dayanır və “əmr edən”, yəni hakim, əmir, sərkərdə mənasını verir) və “zadə” (farsca, “oğul”, “nəsl”, “növ” mənasında) sözlərindən təşkil olunmuş bir birləşmədir. Beləliklə, etimoloji olaraq "Mirzə" əmirin oğlu, əmir nəslinə mənsub olan şəxs mənasını verir. Lakin tarixi kontekstdə bu mənanın təfsiri dəyişkənlik göstərir.
Tarixi mənbələrə əsasən, "Mirzə" sözü əvvəlcə yalnız əmirin oğullarına aid olaraq işlənilib. Zaman keçdikcə isə bu titulun mənası genişlənərək, yüksək rütbəli, nüfuzlu və əyan ailələrindən olan şəxslərə də aid edilməyə başlanıb. Bəzi hallarda, şahzadələrin də "Mirzə" titulu ilə adlandırılması müşahidə olunub. Yəni, "Mirzə" titulunun mənası, istifadə olunduğu kontekstdən asılı olaraq, şahzadəlikdən tutmuş yüksək rütbəli vəzifəni və ya nüfuzlu ailəyə mənsubiyyəti də bildirə bilir.
Müasir Azərbaycan dilində isə "Mirzə" əsasən şəxs adı kimi işlənir və tarixi mənasını tamamilə itirmişdir. Adın əvvəlində işləndikdə, şəxsin mənşəyinə və ya ailəsinin sosial statusuna işarə edə bilər, lakin bu, qətiyyən bir rütbə və ya titul kimi başa düşülməməlidir. Məsələn, "Mirzə Əli" adı olan bir şəxs sadəcə olaraq "Mirzə" adlı bir şəxsdir və bu ad onun şahzadə, yüksək vəzifəli şəxs və ya nüfuzlu ailədən olduğunu bildirmir.
Qısaca olaraq, "Mirzə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasən tarixi bir titul və ya şərəfli mənşəyə işarə edir. Lakin müasir dövrdə əsasən şəxs adı kimi istifadə olunur və tarixi mənasını əksər hallarda saxlamır.