izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Miraxur sözü fars mənşəli olub (میرخور), qədim dövrlərdə yüksək rütbəli bir məmuru, xüsusilə də padşah və ya xanın baş mehtərini (mehtərbaşı) ifadə edir. Müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda işlənsə də, tarixi mənbələr və ədəbiyyatda tez-tez rast gəlinir. Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "mir" (میر) "şahzadə", "əmir", "böyük" kimi mənaları ifadə edən bir titul olub, "xur" (خور) isə "sahib", "bəsləyən", "xidmətçi" mənalarını daşıyır. Beləliklə, miraxur sözünün tam mənası "böyük xidmətçi", "əmirin xidmətçisi", yaxud da "şahın baş xidmətçisi" kimi tərcümə oluna bilər. Bu vəzifənin əhatə etdiyi funksiyalar geniş olub, sadəcə musiqiçilərin deyil, həm də sarayın digər xidmətçilərinin, bəlkə də hətta saray təsərrüfatının idarə edilməsində də iştirak edə bilərdi.

Misal olaraq, verilən cümlədə ("Şurişin əvvəlimci səbəbi məzul miraxur idi ki, küçədə köhnə xəzinədara rast...") miraxurun bir neçə səbəbdən müəyyən bir hadisənin (Şuriş) baş verməsində rol oynadığı göstərilir. Burada miraxur, əhəmiyyətli bir şəxs, bəlkə də güclü təsiri olan bir məmur kimi təsvir edilir. Onun xəzinədarla görüşünün hadısə ilə bağlılığı cümlədən aydın deyil, lakin onun yüksək rütbəsi və sosial mövqeyi vurğulanır.

Müxtəlif tarixi mənbələrdə miraxur sözünün istifadəsinə diqqət yetirsək, onun mənasının kontekstə bağlı olaraq dəyişə biləcəyini görərik. Bəzi hallarda sadəcə mehtərbaşı, bəzi hallarda isə daha geniş səlahiyyətləri olan saray məmuru kimi qələmə verilə bilər. Ona görə də, bu sözü tədqiq edərkən mənbənin tarixi kontekstini nəzərə almaq çox vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz