Mikroklimat sözü qədim yunan sözləri olan "mikro" (μικρό) - kiçik, xırda və "klimatos" (κλίμα) - yamac, ərazi, ətraf mühit, iqlim sözlərindən əmələ gəlmiş bir termindir. Beləliklə, mikroklimat, geniş iqlim zonasının bir hissəsi kimi, məhdud bir ərazidə (məs., bir bağ, bir meşəlik, bir göl sahili, hətta bir bina ətrafı) müşahidə olunan kiçik miqyaslı iqlim şəraitini ifadə edir.
Makroiqlimdən fərqli olaraq, mikroklimat daha kiçik miqyaslı dəyişkənliklərlə xarakterizə olunur və geniş miqyaslı atmosfer hadisələrindən daha çox yerli amillərin təsirinə məruz qalır. Bu amillərə torpağın növü, bitki örtüyü, relyefin xüsusiyyətləri, su hövzələrinin mövcudluğu və antropogen təsirlər (məs., şəhərsalma, sənaye fəaliyyəti) daxildir. Məsələn, bir şəhərin mərkəzindəki mikroklimat kənar bölgələrə nisbətən daha isti və çirkli ola bilər. Yaxud, bir meşənin daxilindəki mikroklimat açıq sahələrə nisbətən daha rütubətli və kölgəli olacaqdır.
Mikroklimatın öyrənilməsi kənd təsərrüfatı, meşəçilik, şəhərsalma və ekologiya kimi sahələr üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Çünki müxtəlif bitki və heyvan növlərinin yaşayışının, həmçinin insan sağlamlığının yerli iqlim şəraitindən ciddi şəkildə asılılığı mövcuddur. Məsələn, üzüm bağlarının mikroklimata uyğun ərazilərdə salınması, yüksək keyfiyyətli məhsul əldə edilməsi üçün vacibdir. Şəhər planlaşdırmasında isə mikroklimatın öyrənilməsi, yaşayış məntəqələrinin istilik adalarının yaranmasının qarşısını almaq və insanların rahatlığını təmin etmək üçün zəruridir.
Mikroklimatın tədqiqi, meteoroloji ölçmələr, yerüstü müşahidələr, uzaqdan zondlama texnologiyaları və modelləşdirmə üsullarından istifadə edilərək aparılır. Əldə olunan məlumatlar ətraf mühitin mühafizəsi, ərazi planlaşdırılması və davamlı inkişaf strategiyasının hazırlanması üçün istifadə olunur.