izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mırıldanmaq sözü Azərbaycan dilində çoxmənalı olsa da, əsasən aşağıdakı mənalarda işlənir:

1. Dodaqaltı, səssiz, ancaq dodaq hərəkətləri ilə eşidilən səslə danışmaq, deyinmək, pıçıldamaq, donquldanmaq: Bu mənada mırıldanmaq, səsin çox aşağı və aydın olmayan şəkildə ifadə olunmasını bildirir. Sözün söylənilməsi tam deyilməyəcək qədər zəif, sanki öz-özünə deyilmək kimi təsəvvür edilir. Məsələn: "Qoca nənə əlindəki təsbihini çevirib öz-özünə bir şeylər mırıldanırdı." və ya "İmtahandan qorxduğu üçün öz-özünə mırıldanıb dururdu." bu cümlələrdə mırıldanmaq, narahatlıq və ya qorxu hissləri ilə əlaqəli, daxili bir danışma formasını ifadə edir.

2. (Nadir hallarda) Mahnı oxumaq, nəğmə çalmaq, xüsusən də səssiz və ya çox alçaq səslə: Bu mənada mırıldanmaq, mahnı oxumaq və ya bir nəğməni səssizcə ifa etmək kimi başa düşülür. Səs həcminin azlığı ön planda olur. Məsələn: "Yuxuya gedərkən uşaq sevimli mahnısını mırıldanırdı." burada mırıldanmaq, sakit və xoş bir fəaliyyəti təsvir edir.

Sözün etimologiyası: Mırıldanmaq sözünün mənşəyi dəqiq bilinməsə də, türk dillərindəki "mır" (burun səsi ilə əlaqəli bir element) və "-ılda-" (davamlılıq, təkrarlanma bildirən bir şəkilçi) elementlərindən törəməsi ehtimal olunur. Yəni söz, burun səsi ilə əlaqəli olaraq zəif, dodaqaltı səslə danışma əməlini ifadə edir.

Qeyd: Verilən nümunə cümləsində ("Xan öz-özünə mırıldanıb başladı hirsindən saqqalının tüklərini yolmağa") mırıldanmaq sözü birinci mənada, yəni öz-özünə, alçaq səslə bir şeylər söyləmək mənasında işlənmişdir. Burada mırıldanmaq, xan tərəfindən daxili bir düşüncənin və ya hissin ifadəsi kimi təqdim olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz