Mıqqıldanma, "mıqqıldanmaq" fellərindən törəmiş isimdir. Azərbaycan dilində geniş yayılmış, sözün mənasını tam əhatə etməyən qısa izah yerinə, daha dəqiq, geniş və çoxşaxəli izah vermək mümkündür.
Etimalogiyası: "Mıqqıldanmaq" feli tərkibindəki "mıq" morfeminin mənşəyi tam aydın olmasa da, hərəkətin kiçik, əhəmiyyətsiz, təkrarlanan və qeyri-müəyyən təbiətini ifadə edir. "Mıq-mıq" kimi quruluşlar da bu mənanı daşıyır. "Danmaq" əlavəsi isə hərəkətin davamlılığını və ya tez-tez təkrarlanmasını göstərir.
Mənası: "Mıqqıldanma" bir neçə məna daşıya bilir. Əsas mənası kiçik, əhəmiyyətsiz, qeyri-müəyyən və təkrarlanan hərəkətlər kompleksinin ifadəsidir. Bu hərəkətlər fiziki ola bilər (məsələn, barmaqların mıqqıldanması, gözlərin mıqqıldanması), ya da məcazi (məsələn, fikirlərin mıqqıldanması, şübhələrin mıqqıldanması). Mıqqıldanma həmçinin qətiyyətsizlik, tərəddüd, sarsıntılı və qeyri-müəyyən hərəkətlərlə əlaqələndirilə bilər.
Cümlədə işlənməsi:
- Uşaq qorxudan mıqqıldamağa başladı. (fiziki mıqqıldanma)
- Gözləri mıqqıldayaraq suallar verdi. (fiziki mıqqıldanma)
- Sözləri arasında bir mıqqıldanma var idi. (məcazi məna: qeyri-müəyyənlik)
- Qərar verməkdə mıqqıldanmaları onu çətin vəziyyətə salmışdı. (məcazi məna: tərəddüd)
- Onun fikirlərindəki mıqqıldanma açıqca görünürdü. (məcazi məna: dəyişkənlik)
Nəticə: "Mıqqıldanma" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Ancaq əsas mənası kiçik, təkrarlanan, qeyri-müəyyən və çox vaxt dəyişkən hərəkət və ya vəziyyətin ifadəsidir.