Məzhəkəçilik (ərəb. məzhəkə + -çilik) – İzahlı lüğətlərdə əsasən "məzhəkəçinin işi, peşəsi; gülməli oyunlar çıxarma; təlxəklik, oyunbazlıq" kimi izah edilən məzhəkəçilik termini daha geniş və dəqiq şəkildə təhlil edilməlidir. Əslində, sözün mahiyyətini anlamaq üçün "məzhəkə"nin kökünə - ərəb dilinə – müraciət etmək lazımdır. "Məzhəkə" əyləncə, əylənmə, şənlik, zarafat, oyun-oyuncaq mənalarını əhatə edir. Beləliklə, "məzhəkəçilik" yalnız sadə oyunbazlıq və təlxəklik deyil, həm də müəyyən bir məqsəd və ya kontekstdə həyata keçirilən, əyləncəli və əsasən şənlik, əylənmə yaradan fəaliyyətdir.
Lüğətlərdəki "məzhəkəçinin işi, peşəsi" ifadəsi tarixi kontekstdə daha aydın olur. Keçmişdə, xüsusilə saraylarda və varlı ailələrdə, əyləncəni təşkil edən, şənliklər hazırlayan, gülməli hekayələr danışan, oyunlar oynayan, əsasən əylənmə məqsədilə müxtəlif fəaliyyətlər göstərən şəxslər var idi. Məzhəkəçilik bu peşənin adı idi. Bu gün isə bu termin daha çox məcaz olaraq işlənir.
Müasir Azərbaycan dilində "məzhəkəçilik" sözü çoğunlukla aşağılayıcı, mənfi bir kontekstdə – mənasız, məqsədsiz oyunbazlığı, təlxəkliyi, səfehliyi ifadə etmək üçün işlədilir. Misal üçün, "Onun davranışı sadəcə məzhəkəçilikdən başqa bir şey deyildi" cümləsində söhbət məsuliyyətsiz və mənasız hərəkətlərdən gedir.
Lakin bəzi hallarda, məsələn, uşaqların oyunlarını təsvir edərkən, "məzhəkəçilik" sözü mənfi məna daşımır. "Uşaqlar bağçada əyləncəli məzhəkəçiliklə məşğul idilər" cümləsində söhbət sadəcə uşaqların əyləncəli oyuncaqlardan gedir.
Beləliklə, "məzhəkəçilik" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Tarixi mənası peşəni, müasir istifadəsi isə çoğunlukla mənfi və ya neytral bir davranışı ifadə edir. Sözün düzgün anlaşılması üçün cümlənin ümumi mənasını və istifadə edilən konteksti nəzərə almaq lazımdır.