Mətlub sözü ərəb mənşəli olub (مطلوب - maṭlūb), "tələb olunan", "arzulanan", "istənilən şey" mənalarını verir. Lüğətlərdə sadəcə "arzu, istək" kimi tərcümə edilməsi mənasının tamlığını əks etdirmir. Çünki "mətlub" sadəcə bir istək deyil, həmin istəyin reallaşması üçün səy göstərilən, əldə edilməsi istənilən, hədəf kimi qarşıya qoyulan konkret bir şeydir. Başqa sözlə, "mətlub" bir istəyin obyekti, hədəfi, məqsədi, arzu olunan nəticəsidir.
Ədəbiyyatda "mətlub" sözü, əsasən, insanın həyatında əhəmiyyətli yer tutan, əldə edilməsi üçün səy göstərdiyi, bəzən hətta çətinliklərə qatlaşdığı şeylər üçün işlədilir. Bu, maddi (var-dövlət, mövqe, əşya) və ya mənəvi (məhəbbət, şöhrət, xoşbəxtlik) bir şey ola bilər. Misal üçün, bir insanın "mətlubu" karyera uğuru, ailə qurmaq, dini və ya fəlsəfi bir hədəfə çatmaq ola bilər.
Verilən misalda "Məcnun kimi çöldə qalmışam; Dedi: – Mən ki, mətlubumu almışam" cümlələrində "mətlub" sözü özünün tam mənasını ortaya qoyur. Məcnun öz məhəbbətini əldə edə bilməyib, "çöldə qalıb". Digər şəxs isə öz "mətlubu"nu – yəni, arzu etdiyi, çalışdığı və əldə etdiyi bir şeyi – əldə etdiyini bildirir. Bu, həm də, "mətlub"un müsbət bir kontekstdə işləndiyini göstərir. Mətlub əldə edilən, arzu olunan bir şeydir. Ancaq "mətlub" sözünün mənfi mənalarda da işlənmə ehtimalı vardır. Məsələn, birinin pis niyyətli məqsədlərindən bəhs edərkən, "onun mətlubu yalnız zərər vermək idi" kimi cümlə qurmaq olar.
Qısacası, "mətlub" sözü sadəcə "arzu" və ya "istək"lərin tam sinonimi deyil. Bu, daha çox, arzu edilən hədəf, məqsəd, əldə edilməsi nəticəsində istəyə nail olmaqdır. Kontekstdən asılı olaraq həm müsbət, həm də mənfi mənalarda işlənə bilər.