Məryəmnoxudu (lat. Pulmonaria) – borucukqırtlaqkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Azərbaycan florasında geniş yayılmışdır, əsasən meşəlik ərazilərdə, kölgəli və rütubətli yerlərdə bitir. "Məryəmnoxudu" adı xalq arasında geniş yayılmış, bitkinin adlandırılmasında istifadə olunan bir termindir. Elmi ədəbiyyatda isə Pulmonaria cinsinə aid müxtəlif növlərə rast gəlmək mümkündür. Bəzi növləri dekorativ bitki kimi də becərilir.
Bitkinin adı ilə bağlı etioloji baxımdan müxtəlif fərziyyələr irəli sürülə bilər. "Məryəm" sözünün müqəddəs Məryəmlə əlaqəsi ola bilər, çünki bir çox bitkilər müqəddəslərin adları ilə adlandırılmışdır. "Noxudu" sözü isə bitkinin toxumlarının noxud toxumuna bənzəməsindən irəli gəlmiş ola bilər. Ancaq bu təxminlərdir və bitkinin adının dəqiq etimologiyası daha geniş araşdırmaları tələb edir.
Məryəmnoxudunun müalicəvi xüsusiyyətlərinə dair xalq təbabətində müxtəlif inanclar mövcuddur. Lakin bu inancların elmi əsasları yoxlanılmalıdır və hər hansı bir xəstəlik zamanı həkim məsləhətinə əməl etmək vacibdir. Bitkinin kimyəvi tərkibi və onun sağlamlığa təsirləri haqqında daha geniş və dəqiq məlumat əldə etmək üçün elmi ədəbiyyatdan istifadə etmək lazımdır.
Cümlədə necə işləndiyinə dair nümunələr:
- Meşədə gəzərkən çoxlu məryəmnoxudu gördüm.
- Məryəmnoxudu kölgəli yerlərdə daha yaxşı bitir.
- Xalq təbabətində məryəmnoxudunun müalicəvi xüsusiyyətlərinə inanırlar.