Mərsiyə (ər. مرثية - marṯiyya) klassik ədəbiyyatımızda, xüsusilə də aşıq və dastan ədəbiyyatında önəmli yer tutan bir şeir növüdür. Ərəb mənşəli olan söz, "mərhəmət etmək", "kədərlənmək" mənalarını ifadə edən "rəs" felindən törəmişdir və əslində "matəm şeiri", "kədərli nəğmə" mənasını verir. Lakin sadəcə kədər ifadə etməklə kifayətlənmir; əsasən ölmüş şəxsin yüksək əxlaqi keyfiyyətlərini, xeyirxahlığını, əməllərini və ictimai mövqeyini vəsf edən, onun xatirəsini əbədiləşdirən bir növ panegirikdir (tərifləmə şeiri).
Lüğətlərdə "ölmüş bir adamın yaxşı sifətlərini vəsf edən və əsasən yas yerlərində oxunan şeir növü" kimi qısa izahı olsa da, mərsiyənin daha geniş bir məzmun dairəsi vardır. Yalnız yas mərasimlərində oxunmaqla məhdudlaşmır. Mərsiyədə, şeirin mövzusunun əxlaqi üstünlükləri vurğulanır, həyatının müsbət tərəfləri təsvir edilir, onun ictimai xidmətləri qiymətləndirilir. Bu mənada, mərsiyə həm kədərin ifadə vasitəsi, həm də ölümsüzləşdirmənin, xatirənin əbədiləşdirilməsinin poetik üsuludur.
Mərsiyənin dil-üslub xüsusiyyətləri də diqqət çəkir. Güclü təsir bağışlayan metaforalar, simvollar, obrazlı ifadələr, hüzünlü intonasiya və ritmik quruluş mərsiyəni digər şeir növlərindən fərqləndirir. Misal üçün, "Qumru kimi mərsiyə yaz" ifadəsi mərsiyənin həm məzmun (kədər, hüzün), həm də forma (incəlik, gözəllik) baxımından yüksək bədii keyfiyyətə malik olmasını ifadə edir. Qumrunun incə səsi və zərif görünüşü, mərsiyənin bədii incəliklərinə işarədir.
Müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif şairlər tərəfindən yazılmış mərsiyələr, mövzu və forma baxımından müəyyən fərqlər göstərsə də, ümumi məqsəd - ölmüş şəxsi yüksək səviyyədə qiymətləndirmək və onun xatirəsini əbədiləşdirmək - dəyişməz olaraq qalır.