Mərkəzlənmək feli, bir nöqtə, obyekt və ya anlayış ətrafında toplanmaq, yığılmaq, birləşmək mənasını verir. Bu toplanma, yığılma və birləşmə prosesi fəal və ya passiv şəkildə baş verə bilər. Fəal mərkəzlənmədə, bir obyekt və ya subyekt öz ətrafına digər elementləri cəlb edir və onları öz ətrafında birləşdirir. Passiv mərkəzlənmədə isə elementlər müxtəlif səbəblərdən (məsələn, cazibə qüvvəsi, ümumi məqsəd və s.) bir nöqtədə toplanırlar.
Sözün etimologiyası baxımından, "mərkəz" sözü fars mənşəlidir və "ortası, mərkəzi nöqtə" mənasını daşıyır. "-lənmək" isə fellərə mənsubiyyət bildirən bir şəkilçidir və prosesi, hərəkəti ifadə edir. Beləliklə, "mərkəzlənmək" sözü əslində "mərkəz ətrafında toplanmaq prosesi" deməkdir.
Cümlədə istifadəsi:
- İnsanlar meydanda mərkəzləşdilər. (Burada insanlar bir mərkəz (meydan) ətrafında toplanmışlar.)
- Sənaye müəssisələri şəhərin mərkəzində mərkəzləşmişdir. (Sənaye müəssisələri coğrafi olaraq şəhərin mərkəzində toplanmışdır.)
- Qüvvələr onun ətrafında mərkəzləşdi. (Burada qüvvələr fəal şəkildə onun ətrafında birləşmişdir.)
- Diqqət onun sözlərinə mərkəzləşmişdi. (Diqqət, müəyyən bir obyektə - danışanın sözlərinə yönəlmişdir.)
- İqtisadi fəaliyyət böyük şəhərlərdə mərkəzləşməkdədir. (İqtisadi fəaliyyət böyük şəhərlərdə toplanmaqdadır, cəmləşməkdədir.)
Göründüyü kimi, "mərkəzlənmək" sözü müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər və coğrafi, sosial, siyasi və ya hətta metaforik mənalar daşıya bilər. Hər halda, ümumi məna bir mərkəz ətrafında toplanma, yığılma və ya birləşmə prosesidir.