izahlı lüğət 2 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mənənə (lat. Aphidoidea) – zoologiya terminidir və bitkilərin şirəsilə qidalanan kiçik ölçülü, yumşaqbədənli bir həşərat cücü növünü ifadə edir. Bu ifadə, əsasən, kənd təsərrüfatında zərərverici kimi tanınan yarpaq bitləri, şirin bitlər və s. kimi müxtəlif növləri əhatə edir. Mənənələr, ağız aparatlarının xüsusi quruluşu sayəsində bitkilərin toxumalarına sancıb bitki şirəsini əmirlər.

Mənənələrin bir çox növü mövcuddur və hər biri müxtəlif bitki növləri ilə qidalanır. Bəzi növlər spesifik bitkilərə, digərləri isə geniş spektrdə bitkilərə hücum edə bilir. Onlar bitkilərin yarpaqlarında, gövdələrində və ya çiçəklərində koloniyalar halında yaşayır və çox sürətlə çoxalırlar. Bu sürətli çoxalma, qısa müddət ərzində böyük zərərə səbəb olur.

Mənənələrin bitkilərə vurduğu ziyan bir neçə cəhətdən özünü göstərir: birincisi, bitki şirəsini əmməklə bitkinin qidalanma prosesini pozur, bunun nəticəsində bitkinin böyüməsi ləngiyir, yarpaqları quruyur və büzüşür. İkincisi, bəzi mənənə növləri virus xəstəliklərinin daşıyıcısıdırlar və bitkiləri müxtəlif xəstəliklərə yoluxdururlar. Üçüncüsü, şirə əmən mənənələr tərəfindən ifraz olunan şirin maye (bal özü) qara küf mantarlarının inkişafına səbəb olur, bu da bitkinin fotosintez prosesini daha da çətinləşdirir.

Mənənələrlə mübarizə üçün müxtəlif üsullar tətbiq olunur: kimyəvi insektisidlərdən istifadə, bioloji nəzarət üsulları (məsələn, mənənənin təbii düşmənlərindən istifadə), və aqrotexniki tədbirlər (məsələn, sağlam bitkilərin əkilməsi, alaq otlarının təmizlənməsi).

Sözün etimologiyasına gəldikdə, "mənənə" sözünün mənşəyi tam dəqiq müəyyən edilməsə də, türkiyə dilləri ailəsinə aid olduğu güman edilir və "kiçik, zərərli canlı" mənasını ifadə edən köklərdən törəmiş ola bilər. Sözün işlənməsinə dair nümunələr: "Bağdakı gül kolları mənənədən quruyub.", "Fermer mənənə ilə mübarizə aparır." və s.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz