Məqam (ər. مقامdan) - İzahlı lüğətlərdə sadəcə "yer, məkan" kimi izah edilməsi qısadır və sözün zəngin məna dünyasını əks etdirmir. Məqam, ərəb dilindən gələn bir sözdür və "durduğu yer", "vəziyyət", "səviyyə", "mövqe", "nüfuz", hətta "musiqi parçası" kimi bir sıra mənaları ehtiva edir. Əsas mənası "yer, məkan" olsa da, kontekstdən asılı olaraq daha geniş, mücərrəd mənalar da kəsb edə bilir.
Məsələn, M.F.Axundzadənin misalında "öz məqamına getdi" ifadəsi sadəcə fiziki bir yeri ifadə etmir. Burada "məqam" daha çox hər bir şəxsin özünə aid olan vəzifə yerini, sosial statusunu, və ya təyin olunduğu yeri bildirir. Yəni, "məqam" burada sosial mövqe, vəzifə və ya funksional yer anlamında işlənir.
Başqa bir kontekstdə "yüksək məqamda olmaq" ifadəsi nüfuz, şöhrət, ali vəzifədə olmaq mənalarını ifadə edə bilər. "Musiqi məqamı" deyəndə isə, müəyyən bir musiqi formasını, üslubunu, əsərin bir hissəsini ifadə edirik. Bu misallarda göründüyü kimi, "məqam" sözünün mənası həmişə fiziki məkana aid olmur; əksinə, o, kontekstdən asılı olaraq sosial, mənəvi və ya incəsənət sahəsinə aid mücərrəd anlayışları da ifadə edə bilər.
Beləliklə, "məqam" sözünün daha dəqiq və geniş tərifi belə olmalıdır: Məqam (ər. مقامdan) - 1. Yer, məkan; 2. Vəziyyət, hal; 3. Mövqe, səviyyə; 4. Nüfuz, şöhrət; 5. (Musiqidə) Musiqi parçası, üslub, forma. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir və fiziki məkanın yanaşı, sosial, mənəvi və ya incəsənət sahəsinə aid mücərrəd mənaları da ehtiva edir.