izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məhvedilməz sifəti, əsasən, məhv edilməsinin, yox edilməsinin mümkün olmadığını bildirən bir söz olaraq istifadə olunur. Lüğətlərdəki sadə tərifi "məhv edilməsi mümkün olmayan, yox edilə bilməyən" olsa da, bu tərif sözün bütün imkanlarını tam əhatə etmir. "Məhvedilməz" bir obyektə, bir ideyaya, və ya hətta bir prosesə aid edilə bilər. Obyekt halında, fiziki məhv edilmənin mümkün olmaması nəzərdə tutulur (məsələn, "almaz məhvedilməz deyil", burada "məhvedilməz" nisbidir və müəyyən bir səviyyədə davamlılığı bildirir). İdeya və ya proses halında isə, daha çox ideyanın və ya prosesin dəyişməzliyi, ya da təsirinin əbədi olaraq qalması vurğulanır (məsələn, "tarixin məhvedilməz qanunları", burada məhvedilməzlik zamana qarşı davamlılığı, dəyişməzliyi ifadə edir).

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "məhv" felinin mənfi əmr formasından ("məhv etmə") və "-ilməz" əlavəsindən əmələ gəldiyini görərik. "-ilməz" əlavəsi bir əməlin yerinə yetirilməsinin mümkün olmadığını və ya çətinliyini bildirir. Beləliklə, "məhvedilməz" sözü qarşısına çıxan hər bir maneəni aradan qaldıran, məhv edilməyə qarşı müqavimət göstərən bir xassəni ifadə edir. Bu müqavimət fiziki, mənəvi, ya da abstrakt səviyyədə ola bilər.

Cümlə içərisində istifadəsinə dair nümunələr:

  • Onun əsərləri məhvedilməz bir mirasdır.
  • Dağlar məhvedilməz kimi görünür, amma eroziya təsiri altında dəyişir.
  • İnsan ruhunun gücü məhvedilməzdir.
  • Elmin məhvedilməz həqiqətləri.
  • Bu qədim abidə məhvedilməz olduğu üçün əsrlər boyu qorunub saxlanılıb.

Göstərilən "materiyanın hərəkəti və inkişafı əbədi olduğu kimi, ziddiyyətlərin mübarizəsi, köhnə ilə yeninin..." ifadəsi "məhvedilməzlik" anlayışına dialektik bir yanaşma təklif edir. Materiyanın əbədi hərəkəti və dəyişməsi nəzərə alınaraq, "məhvedilməzlik" tam mənada "məhv edilməmək" deyil, daha çox dəyişən şəraitlərə uyğunlaşma və davamlılıq qabiliyyəti kimi anlaşılmalıdır. Köhnə ilə yeninin mübarizəsi nəticəsində bir şey tamamilə məhv olmasa da, transformasiyaya uğrayaraq yeni bir formada yaşamağa davam edə bilər. Bu mənada, "məhvedilməzlik" dəyişməzlik deyil, davamlı transformasiya və ya təsir qabiliyyətinin əbədiliyidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz