izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məğmun (ər. مَغْمُون) sifəti olaraq, əsasən bir kəsin aldanması, zərər çəkməsi, məhrum olması və ya gözlədiyi nəticəni əldə edə bilməməsi nəticəsində duyduğu kədər, məyusluq və ümidsizliyi ifadə edir. Sadəcə “uduzmaq”dan daha çox, iç dünyasında dərin bir boşluq və kədər hissinin yaranmasını bildirir. Bu hissin səbəbi konkret bir hadisə ola bilər, məsələn, itirilmiş bir imkan, uğursuz bir səy və ya aldadılma. Ancaq daha dərin, psixoloji bir mənaya da malik ola bilər. Məğmun olan insan ümidsizliyə qapıla bilər, gələcəyə inamı azala bilər və həyatının mənasını itirmiş kimi hiss edə bilər.

Lüğətlərdəki “aldanmış, zərər çəkmiş, uduzmuş” kimi təriflər məğmunluğun əsas xarakteristikalarını qısaca olsa da əks etdirir. Lakin, “gözlədiyi şeydən əli çıxmış, məhrum olmuş” ifadəsi bu hissin mahiyyətini daha dolğun şəkildə izah edir. Çünki məğmunluq yalnız maddi itkilərlə deyil, həm də istəklərin, arzuların, ümidlərin puç olmasına bağlıdır. Bu, bir növ ümidlərin iflası, ruhun sarsılmasıdır. Məğmun kəs əvvəlki halına, özünə inamına qayıda bilmək üçün zaman, səy və ya köməyə ehtiyac duyur.

Ərəb mənşəli olan bu söz, klassik ədəbiyyatımızda da geniş istifadə olunmuş və qəhrəmanların daxili dünyalarını təsvir etmək üçün əvəzsiz bir vasitə kimi çıxış etmişdir. Məğmunluq, yalnız kədər və ümidsizliyin deyil, həm də daxili mübarizənin, özünü qınamanın, günahlandırmanın ifadəsidir. Bu baxımdan, sadəcə bir duyğu olaraq deyil, dərin psixoloji bir vəziyyət kimi də qəbul edilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz