izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mədəniyyət insan cəmiyyətinin tarixi boyu əldə etdiyi maddi və mənəvi nailiyyətlərinin, bilik, bacarıq, vərdiş, norma, dəyər, inanç və davranış nümunələrinin, incəsənət əsərlərinin, elmi kəşflərin, texnoloji yeniliklərin və sosial təsislərin mürəkkəb və qarşılıqlı əlaqəli bir sistemidir. Bu, sadəcə bir siyahı deyil, daim dəyişən, inkişaf edən və bir-birini formalaşdıran elementlərin dinamik bir toxumasıdır.

Mədəniyyət, insanların yaşadıqları mühitin formalaşmasında, onların dünyaya baxışında və bir-birləri ilə qarşılıqlı əlaqələrində əsas rol oynayır. O, keçmiş nəsillərdən gələn irsin qorunub saxlanılmasını və gələcək nəsillərə ötürülməsini təmin edir. Eyni zamanda, mədəniyyət insanların öz kimliyini və mənsubiyyətini təyin etmələrinə, öz unikal xüsusiyyətlərini ifadə etmələrinə və dünyanın müxtəlif mədəniyyətləri ilə dialoqa girmələrinə imkan yaradır.

Mədəniyyətin tərkib hissələrinə dillər, dinlər, adət-ənənələr, incəsənət formaları (musiqi, rəqs, ədəbiyyat, təsviri sənət), sosial qurumlar, siyasi sistemlər, texnologiyalar və iqtisadi sistemlər daxildir. Bu elementlər bir-biri ilə sıx bağlıdır və birinin dəyişməsi digərlərinə təsir göstərir. Mədəniyyət statik deyil, daim inkişaf edən və dəyişən bir prosesdir; o, həm daxili amillərin (məsələn, texnoloji inkişaf, sosial hərəkatlar), həm də xarici amillərin (məsələn, miqrasiya, qloballaşma) təsiri altında formalaşır.

Mədəniyyəti anlamaq üçün onun müxtəlif aspektlərinə – maddi mədəniyyətə (memarlıq, əşyalar), qeyri-maddi mədəniyyətə (ənənələr, inanclar, biliklər) və rəmzi mədəniyyətə (dil, simvollar) ayrı-ayrılıqda yanaşmaq lazımdır. Ancaq bu yanaşma, mədəniyyətin bütövlüyünü və mürəkkəbliyini anlamaq üçün yetərli deyildir. Çünki bu elementlərin hamısı qarşılıqlı əlaqədədir və bir-birini tamamlayır.

Nəticə olaraq, mədəniyyət insan həyatının ayrılmaz hissəsi, cəmiyyətin özünü ifadə etməsinin və inkişaf etməsinin əsas vasitəsi və insanlıq tarixinin əsas dayaqlarından biridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz