Meyxanaçı sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "meyxana sahibi, meyxana saxlayan adam" kimi təqdim olunsa da, bu tərif sözün tarixi və mədəni kontekstini tam əhatə etmir. Əslində, "meyxanaçı" sadəcə bir iş yeri sahibi olmaqdan daha çox mədəni bir fenomeni təmsil edirdi.
Köhnə dövrlərdə, meyxana yalnız içki içilən bir yer deyildi; əksinə, əyləncə, söhbət, şeir və musiqinin bir araya gəldiyi, sosial həyatın canlandığı bir məkandır. Meyxanaçı isə bu məkanın canını, ruhunun sahibi idi. O, sadəcə içkiləri satmaqla kifayətlənməz, həm də müştərilərin əyləncəsini təmin edər, onlarla söhbət edər, bəzən özünün də şeir və mahnıları ilə məkanı canlandırırdı. Beləcə, meyxanaçı həm biznesmen, həm də əyləncə təşkilatçısı, bəzən isə əsl sənətkar idi.
Meyxanaçının rolu, meyxananın növündən və yerindən asılı olaraq dəyişə bilərdi. Bəzi meyxanalar daha çox elit təbəqəyə xidmət edir, daha zərif bir mühit təqdim edirdisə, digərləri daha xalq arasında yayılmış, daha sadə və rəngarəng bir məkan olardı. Meyxanaçının da şəxsiyyəti və bacarığı, meyxananın atmosferinə təsir edərdi.
Müasir dövrdə, "meyxanaçı" termini daha çox meyxana sənətinin ifaçılarını ifadə etmək üçün istifadə olunur. Ancaq tarixi kontekstini nəzərə alaraq, "meyxanaçı" sözünün arxasında gizlənən daha geniş və maraqlı bir məna olduğunu unutmamalıyıq. O, sadəcə bir iş adamı deyil, həm də bir mədəniyyət qurucusudur.