Vayxır sözü Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən iki əsas mənada qeyd olunur. Lüğətlərdəki mənalar kifayət qədər qısa və ümumi olduğundan, bu mənaları daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək mümkündür.
1. Huşsuz, fərsiz: Bu mənada "vayxır" sözü insan və ya heyvan üçün işlədilir və şüursuzluq, hərəkətsizliyini, həmçinin duyğu və düşüncə qabiliyyətinin olmamasını və ya zəifliyini bildirir. "Vayxır" bu mənada "huşsuz", "bilincsiz", "fərsiz", "tərpənsiz", "səssiz-soraqsız" kimi sinonimlərlə əvəz edilə bilər. Məsələn: "Zərbədən sonra uzun müddət vayxır qaldı." və ya "Qəza nəticəsində vayxır vəziyyətdə tapıldı." cümlələrində "vayxır" sözü şüursuzluq və hərəkətsizliyi ifadə edir.
Bu mənanın kökünə baxdıqda, "vay" səsinin ağrı, kədər, qəm ifadə etməsi ilə "xır" səsinin isə susmaq, səssiz qalmaq mənasını bildirməsi ehtimalı yüksəkdir. Beləliklə, "vayxır" sözünün etimoloji baxımdan "ağrıdan susmuş, kədərdən səssiz" kimi bir məna ifadə etməsi ehtimal olunur. Bu, sözün emosional yükünü də vurğulayır.
2. Mineral su adı: Bu, "vayxır" sözünün toponimik mənasıdır. Yəni, müəyyən bir mineral su mənbəyinin adını təşkil edir. Bu adın etimologiyası birinci məna ilə bağlı ola bilər (məsələn, suyun axışının zəifliyi, səssizliyi ilə bağlı) və ya tamamilə fərqli bir etimoloji kökdən törəyə bilər. Bu mənanın daha dəqiq izahı üçün həmin mineral su mənbəyinin coğrafi mövqeyi və tarixi məlumatları tədqiq edilməlidir. Belə ki, "Vayxır suyu içdi" cümləsində "vayxır" sözü özünün ikinci mənasında işlənir.
Nəticə olaraq, "vayxır" sözü polysemik (çoxmənalı) bir sözdür və kontekstdən asılı olaraq həm fiziki vəziyyəti (huşsuzluq), həm də coğrafi adı (mineral su) ifadə edə bilir. Sözün daha dəqiq mənası cümlədəki istifadəsindən asılıdır.