izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Varid [ər.] sözü əsasən "gəlmək", "çatmaq", "yetişmək" və "daxil olmaq" mənalarını ifadə edir. Lakin sadəcə fiziki gəlişi deyil, daha geniş mənada bir yerə, bir vəziyyətə, bir mərhələyə daxil olmağı, bir şeyə qovuşmağı da əhatə edir. Bu mənada "varid olmaq" fəaliyyətin nəticəsini, baş vermiş hadisəni ifadə edir. Beləliklə, "varid" sözü "gəlmək" feli ilə sinonim olsa da, onun daha formal və ədəbi bir üslubu vardır. "Gəlmək" daha çox gündəlik danışıq dilində işlənərkən, "varid olmaq" ədəbi əsərlərdə, rəsmi yazılarda, elmi mətnlərdə daha çox üstünlük təşkil edir.

Məsələn, "qonaqlar varid oldular" deyəndə sadəcə onların gəlmə faktını deyil, onların gəlməklə bir hadisənin baş verməsini, məsələn, məclisin başlanmasını və ya qarşılama mərasiminin başlanmasını ifadə edirik. Eyni şəkildə "fikir varid oldu" ifadəsi sadəcə bir fikrin yada düşməsini deyil, bu fikrin ağıla gəlməsi ilə yeni bir düşüncə prosesinin başlanmasını göstərir. Yaxud da "yeni texnologiyalar bazarlara varid oldu" cümləsində yeni texnologiyaların sadecə ortaya çıxmasını deyil, həmin texnologiyaların bazara təsirini, rəqabəti və dəyişiklikləri də nəzərdə tuturuq.

Ərəb dilindən gələn "varid" sözünün kökü "vəred" (وارد) felindən əmələ gəlib. Bu fel "daxil olmaq", "girən" mənasını verir. Beləliklə, "varid" sözü fəal bir hərəkəti ifadə edir və bu hərəkətin nəticəsi, vəziyyətin dəyişməsini vurğulayır. "Dostəli: Ağa dərviş, görünür ki, sən buraya təzə varid olubsan" misalında söhbət fiziki gəlişdən gedir, amma bu gəlişlə əlaqədar olaraq yeni bir vəziyyət, yeni bir mühitin yaranması nəzərdə tutulur.

Qısacası, "varid olmaq" sözü "gəlmək", "çatmaq", "yetişmək", "daxil olmaq" kimi sinonimlərin əhatə etdiyi mənaları özündə cəmləşdirərək daha geniş bir konteksti ifadə edir və bu onu digər sinonimlərindən fərqləndirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz