Ümidsizcəsinə (zərf): Bu söz "ümidsiz" sifətinin "cəsinə" zərf əlavəsi ilə törəməsidir və ümidin tamamilə tükəndiyi, qalmadığı, hər hansı bir müsbət nəticəyə inanmağın mümkün olmadığı bir vəziyyəti, halı ifadə edir. "Ümidsiz" sözünün özü "ümid" isimindən və "siz" mənası "olmayan" olan məsdər şəkilçisindən əmələ gəlmişdir. Yəni ümidsizcəsinə, ümidin tamamilə olmadığı, tükəndiyi bir halda, vəziyyətdə baş verən hərəkət və ya hadisəni bildirir.
Sözün əsas mənası "ümidini itirmiş halda", "ümidsiz halda", "ümidsizliklə" kimi ifadələrlə eynidir. Lakin "ümidsizcəsinə" sözü daha güclü bir ifadədir, ümidsizliyin dərəcəsini daha aydın şəkildə vurğulayır. Bu söz həmçinin, insanın müəyyən bir hərəkətə məcbur qalması, çarəsizliyindən irəli gələn bir hərəkəti də ifadə edə bilər.
Misal cümlələr:
• Ümidsizcəsinə mübarizə apardı, amma qalib gələ bilmədi. (Burada ümidsizliyin dərəcəsi və mübarizənin şiddəti vurğulanır.)
• Xəstə ümidsizcəsinə nəfəs alırdı. (Burada xəstənin vəziyyətinin ağırlığı və ölümə yaxın olması ifadə olunur.)
• Qaranlıq meşədə ümidsizcəsinə yol axtarırdı. (Burada çarəsizliyin, yönünü itirməyin ifadəsi var.)
• Bu xain və rəhmsiz zərbə ümidsizcəsinə qayalar arxasında can çəkişən qəhrəmanı məhv etdi. (Bu cümlədə verdiyiniz nümunədə olduğu kimi, "ümidsizcəsinə" sözü hadisənin şiddətini və qəhrəmanın aciz vəziyyətini daha aydın şəkildə göstərir.)
Qısacası, "ümidsizcəsinə" sözü yalnız ümidsizliyi deyil, həm də ümidsizliyin yaratdığı çarəsizlik və acizlik hissini, həmin ümidsizlik içərisində edilən hərəkətləri ifadə edir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq incə fərqlərlə dəyişə bilər.