Ufaq sözü Azərbaycan dilində əsasən "kiçik, balaca, xırda" mənalarında işlənən sifətdir. Lüğətlərdəki bu tərif, sözün əhatə etdiyi mənaları tam əks etdirmir. Ufaqın mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər. Sadəcə "kiçik" demək deyil, həmçinin "zəif", "əhəmiyyətsiz", "cılız", "sönük" kimi mənaları da ifadə edə bilər. Məsələn, "ufaq səs", "ufaq işıq", "ufaq hərəkət" kimi ifadələrdə ölçüdən daha çox keyfiyyət ön plana çıxır. Sözün "kiçik" mənası ilə yanaşı, "az", "qeyri-kafi" kimi miqdarı ifadə edən mənaları da vardır. "Ufaq məbləğ", "ufaq biliyə malik" kimi cümlələrdə bu mənaların necə işləndiyini görə bilərik.
Etimoloji baxımdan ufaq sözünün mənşəyi müəyyən deyildir. Ancaq fonetik oxşarlığa əsasən, türkiyə dillərindəki digər sözlərlə əlaqəli ola bilər. Araşdırmalar bu istiqamətdə davam etməkdədir.
Verilən nümunə cümlədə ("Bu kəndin qurtaracağında, meşənin başlanğıcında əski və ufaq daxmada Qızxanım adlı bir qadın 12 yaşlı oğlu ilə yaşayırdı") "ufaq" sözü "kiçik, çatışmaz, əskik" mənasında işlənmişdir. Daxmanın kiçik və köhnə olduğunu vurğulayır. Bu kontekstdə "ufaq" daha çox "balaca" və ya "sarsıq" mənasına yaxındır, sadəcə "kiçik" deyil.
Beləliklə, "ufaq" sözünün mənasını daha dəqiq və geniş şəkildə "ölçücə kiçik, zəif, əhəmiyyətsiz, cılız, sönük, az, qeyri-kafi" kimi təyin etmək olar. Sözün konkret mənası hər bir cümlədə onun kontekstindən asılı olaraq dəyişir.