Türkoloq sözü, türkologiya sahəsində ixtisaslaşmış alim və ya mütəxəssisi bildirir. Etimoloji baxımdan, "türk" və "-oloq" morfemlərindən təşkil olunmuşdur. "Türk" sözünün mənası məlumdur: Türk xalqları ilə əlaqəli olan, türk dilləri və mədəniyyətlərini əhatə edən. "-oloq" isə yunan mənşəli bir şəkilçi olub, müəyyən bir elmi sahə ilə məşğul olan mütəxəssisi ifadə edir (məs., bioloq, sosioloq, filoloq). Beləliklə, türkoloq sözü, türk dilləri, ədəbiyyatı, tarixi, etnoqrafiyası, arxeologiyası və digər mədəniyyət sahələri ilə məşğul olan mütəxəssis deməkdir.
Türkoloqların fəaliyyət sahəsi genişdir və müxtəlif aspektləri əhatə edir. Onlar türk dillərinin qrammatikasını, leksikasını, fonetikasını, tarixi inkişafını araşdırırlar, ədəbi əsərləri təhlil edir, tarixi mənbələri öyrənirlər, etnoqrafik materiallar toplamaqla mədəniyyəti incələyirlər. Bundan əlavə, müqayisəli dilçilik metodlarından istifadə edərək türk dillərinin qohumluğunu, inkişaf mərhələlərini müəyyən etməyə çalışırlar. Arxeoloji kəşflər və yazılı abidələr də türkoloqların araşdırmalarında vacib rol oynayır.
Cümlə içində işlənmə nümunələri:
• Tanınmış türkoloq professor Əliyev öz araşdırmalarında qədim türk yazılarından istifadə edir.
• Konfransda bir çox ölkədən türkoloqlar iştirak edirdi.
• Gənc türkoloq yeni bir türk dilinin dialektləri üzərində işləyir.
• Bu əlyazmanın şərhini nüfuzlu bir türkoloq yazmalıdır.