izahlı lüğət 3 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Tulanbarçı sözü, Azərbaycan dilinin köhnə lüğət ehtiyatına aid olub, əsasən ocaq və ya külxana ilə bağlı işlərdə çalışan şəxsi ifadə edir. Müasir dilin tələblərinə uyğun olaraq “ocaqçı” və ya “külxançı” kimi sinonimlərlə əvəz oluna bilər, lakin bu sinonimlər həmişə onun tam mənasını əks etdirmir. Tulanbarçının fəaliyyət dairəsi daha genişdir, sadəcə od qalamaqla məhdudlaşmır.

Etimalogiyasına nəzər salsaq, “tulanbar” sözünün özündən başlayaraq mənanı daha dəqiq anlaya bilərik. “Tulan” sözünün kökü türk dillərində geniş yayılmışdır və istilik, alov, yanğın mənasını verir. "Bar" isə fars mənşəli olub "yer", "məkan" və ya "qurğu" kimi mənaları ifadə edir. Ona görə də "tulanbar" sözü "od yeri", "od qurğusu", "soba" və ya "külxana" kimi tərcümə oluna bilər. Beləliklə, "tulanbarçı" "od qurğusunda çalışan", "külxanada işləyən", "sobanı qızdıran", "istilik mənbəyinin saxlanması və idarə olunması ilə məşğul olan şəxs" kimi daha dolğun bir məna kəsb edir.

Verilən nümunə cümləsində ("Konsul dərhal tulanbarçının gətirilməsinə əmr verdi") tulanbarçının təcili ehtiyac duyulan bir şəxs olduğu və ehtimal ki, təcili bir istilik mənbəyinə ehtiyac olduğu aydın görünür. Burada "tulanbarçı" sadəcə ocaqçı kimi deyil, əsasən istiliyin təmin edilməsində ixtisaslaşmış, təcrübəli və bacarıqlı bir fəhlə kimi təsvir olunur. Digər nümunə cümlələr qurarkən, məsələn, "Qədim sarayda bir neçə tulanbarçı çalışırdı" və ya "Tulanbarçı bacarıqla külxananı qızdırdı" kimi cümlələr bu sözün daha aydın və dəqiq mənasını əks etdirər.

Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "tulanbarçı" sözü, müasir Azərbaycan dilində istifadə olunmasa da, tarixi mənbələr vasitəsi ilə tədqiq edilməyə dəyər bir söz olaraq qalır və özünəməxsus tarixi-mədəni konteksti əks etdirir. Onun mənasını dəqiq müəyyən etmək üçün tarixi mənbələrə, ədəbiyyata və dil tarixinə müraciət etmək lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz